Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση & Διαφραγματοκήλη

Τι είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ) και τι η διαφραγματοκήλη;

Παρά το γεγονός ότι η έκφραση «καούρα» συχνά χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια ποικιλία από πεπτικά προβλήματα, σε ιατρικούς όρους, πρόκειται για ένα σύμπτωμα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, συνήθως ως αποτέλεσμα της εισόδου μέρους του στομάχου στον θώρακα (διαφραγματοκήλη).

Σε αυτή την κατάσταση, τα οξέα του στομάχου παλινδρομούν, από το στομάχι στον οισοφάγο. Πολλοί ασθενείς αντιμετωπίζουν αυτό το δυσάρεστο σύμπτωμα τουλάχιστον μία φορά το μήνα ή και περισσότερες, σε βαρύτερες περιπτώσεις.

Τι συμβαίνει όταν τρώμε;

Όταν τρώμε, η τροφή μετακινείται από τη στοματική κοιλότητα μέχρι το στομάχι, μέσω ενός μυϊκού σωλήνα, που ονομάζεται οισοφάγος. Στο κάτω άκρο του οισοφάγου, υπάρχει ένας μικρός μυϊκός δακτύλιος, που ονομάζεται κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας (ΚΟΣ).

Ο ΚΟΣ λειτουργεί ως  βαλβίδα, επιτρέποντας στην τροφή να περάσει μέσα στο στομάχι και όχι το αντίθετο. Κανονικά, ο ΚΟΣ κλείνει αμέσως μετά την κατάποση, για την πρόληψη της επιστροφής των υγρών τού στομάχου, τα οποία έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε οξέα, στον οισοφάγο.

Ποια είναι τα αίτια που προκαλούν οισοφαγική παλινδρόμηση;

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ) συμβαίνει όταν ο κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας (ΚΟΣ) δεν λειτουργεί σωστά, επιτρέποντας οξέα να ρέουν πίσω, στο κατώτερο τμήμα του οισοφάγου.

Αυτό ερεθίζει τον οισοφάγο, προκαλώντας αίσθημα καύσου και τελικά, μπορεί να προκαλέσει βλάβη στον οισοφάγο. Μερικοί ασθενείς, μετά από μακροχρόνια νόσο, μπορεί να αναπτύξουν μια κατάσταση στην οποία υπάρχει μια αλλαγή στον τύπο των κυττάρων του βλεννογόνου του κατώτερου οισοφάγου, που ονομάζεται οισοφάγος Barrett. Αυτό είναι σημαντικό, επειδή αυξάνεται το κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του οισοφάγου.

Παράγοντες που προκαλούν χαλάρωση του ΚΟΣ

Μερικοί άνθρωποι γεννιούνται με αδύναμο σφιγκτήρα (ΚΟΣ). Για άλλους, όμως, τα λιπαρά και πικάντικα τρόφιμα, ορισμένα είδη φαρμάκων, στενά ρούχα, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, έντονη άσκηση ή αλλαγές στη θέση του σώματος (σκύψιμο ή ξαπλωμένος), μπορεί να προκαλέσουν χαλάρωση του σφιγκτήρα, προκαλώντας παλινδρόμηση.

Τι είναι η διαφραγματοκήλη και πως προκαλείται;

Διαφραγματοκήλη βρίσκεται σε πολλούς ασθενείς που πάσχουν από ΓΟΠ. Ο όρος αυτός αναφέρεται στην κατάσταση στην οποία το πάνω μέρος του στομάχου, περνά πάνω από το διάφραγμα, μέσα στη θωρακική κοιλότητα.

Αυτό θεωρείται ότι συμβάλλει στην αύξηση της παλινδρόμησης οξέος στον οισοφάγο και την εμφάνιση των συμπτωμάτων της ΓΟΠ. Βέβαια, μπορεί να υπάρχει διαφραγματοκήλη, αλλά να μην εμφανίζεται με τα τυπικά συμπτώματα της ΓΟΠ.

Όταν το μέγεθος της διαφραγματοκήλης είναι μεγάλο, κρίνεται απαραίτητη η χειρουργική αποκατάσταση. Η χειρουργική επέμβαση για την αντιμετώπιση της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης διορθώνει, επίσης, τη διαφραγματοκήλη.

Διάγνωση στην γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση  (ΓΟΠ) – Διαφραγματοκήλη

Πώς μπορώ να ξέρω αν έχω γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση;

διαφραγματοκήληΟ ιατρός μπορεί να είναι σε θέση να διαγνώσει γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, από την περιγραφή των συμπτωμάτων. Τα συμπτώματα αυτά περιλαμβάνουν:

  • Αίσθημα καύσου στην περιοχή μεταξύ των πλευρών, στο στήθος ή ακριβώς κάτω από το λαιμό(καούρα)
  • Έντονο οπισθοστερνικό πόνο (διαφοροδιάγνωση με το έμφραγμα ή τη στηθάγχη)
  • Εμετό (σε ορισμένες περιπτώσεις το υγρό μπορεί να παλινδρομήσει μέσα στο στόμα)
  • Δυσκολία στην κατάποση (δυσφαγία)
  • Βραχνάδα
  • Πονόλαιμο
  • Χρόνιο βήχα ή συριγμό
  • Άσθμα

Αξίζει να αναφερθεί πως πολλά άτομα υποφέρουν από τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης για αρκετό καιρό, πριν αποδειχθεί η αιτιώδης σχέση με ΓΟΠ.

Ο ιατρός μπορεί επίσης να συστήσει να κάνετε εξετάσεις, για να αποκλειστούν άλλες πιθανές αιτίες των συμπτωμάτων σας, να παρακολουθεί το βαθμό της βλάβης ή να καθορίσει την καλύτερη θεραπεία.

Ποιες είναι οι βασικές εξετάσεις που πραγματοποιούνται;

Οι 3 κύριες ομάδες εξετάσεων που χρησιμοποιούνται, όταν υπάρχει υποψία για ΓΟΠ, είναι οι παρακάτω:

Παρακολούθηση του pH του οισοφάγου

Με την παρακολούθηση του pΗ, μετριέται η ποσότητα του οξέος στον οισοφάγο σε μια περίοδο 24 – 48 ωρών. Η δοκιμή αυτή χρησιμοποιείται κυρίως για να αποκλείσει τη ΓΟΠ, αν τα συμπτώματα δεν είναι τυπικά. Είναι επίσης πολύ χρήσιμο για τον εντοπισμό των ασθενών που μπορεί να χρειαστούν χειρουργική επέμβαση, ως θεραπεία για τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.

Ενδοσκόπηση

Στην ενδοσκόπηση χρησιμοποιείται ένας εύκαμπτος σωλήνας. Ο γαστρεντερολόγος μπορεί να εξετάσει τον οισοφάγο για οισοφαγίτιδα (φλεγμονή του οισοφάγου), στενώσεις και για οισοφάγο Barrett. Ενδοσκόπηση συνήθως δεν γίνεται αν τα συμπτώματα είναι ήπια. Εάν έχετε σοβαρή οισοφαγίτιδα ή Barrett, είναι απαραίτητη η τακτική παρακολούθηση με ενδοσκόπηση, για την εντόπιση πιθανής νεοπλασματικής εξαλλαγής.

Μανομετρία

Η μανομετρία τέλος, εντοπίζει προβλήματα με την κινητικότητα και την πίεση της βαλβίδας στον οισοφάγο. Αυτή η μελέτη επιτρέπει να αξιολογηθεί η λειτουργία του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτηριακού μηχανισμού.

Ποια είναι η θεραπεία της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης;

Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, γενικά αντιμετωπίζεται σε 3 προοδευτικά βήματα:

Αλλαγές στον τρόπο ζωής

Σε πολλές περιπτώσεις, η αλλαγή της διατροφής, μπορεί να μειώσει το πόσο συχνά και πόσο έντονα είναι τα συμπτώματά σας. Η απώλεια βάρους, η μείωση ή διακοπή του καπνίσματος και της κατανάλωσης αλκοόλ, η αλλαγή των διατροφικών συνηθειών και της στάσης του ύπνου, μπορεί επίσης να βοηθήσει.

Αλλαγές στον τρόπο ζωής για τη θεραπεία της ΓΟΠ είναι:

  • Ανυψώστε το κεφάλι του κρεβατιού 6-8 ίντσες
  • Χάσιμο βάρους
  • STOP στο κάπνισμα
  • Μείωση πρόσληψης αλκοόλ
  • Περιορισμός του μεγέθους του γεύματος και αποφύγετε βαριά γεύματα το βράδυ
  • Μην ξαπλώνετε μέσα σε δύο με τρεις ώρες μετά από το φαγητό
  • Μείωση πρόσληψη καφεΐνης
  • Αποφύγετε τη θεοφυλλίνη (αν είναι δυνατόν)

Φαρμακευτική θεραπεία

Αν τα συμπτώματα επιμένουν μετά από αυτές τις αλλαγές στον τρόπο ζωής, μπορεί να απαιτηθεί θεραπεία με φάρμακα. Τα αντιόξινα εξουδετερώνουν τα οξέα του στομάχου, ενώ αλλά φάρμακα, μειώνουν την ποσότητα οξέος που παράγεται στο στομάχι.

Χειρουργική αντιμετώπιση

Οι ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται καλά στις αλλαγές του τρόπου ζωής ή στα φάρμακα ή εκείνοι που δεν επιθυμούν να λαμβάνουν συνεχώς φάρμακα, για τον έλεγχο των συμπτωμάτων τους, μπορεί να υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση.

Η χειρουργική επέμβαση είναι πολύ αποτελεσματική στη θεραπεία της ΓΟΠ. Η πιο συχνή χειρουργική επέμβαση για ΓΟΠ ονομάζεται θολοπλαστική (συνήθως θολοπλαστική Nissen), που πήρε αυτό το όνομα, από το χειρουργό που χρησιμοποίησε για πρώτη φορά αυτή τη διαδικασία στα τέλη του 1950.

Αυτή μπορεί να γίνει με ανοικτή χειρουργική επέμβαση ή συνηθέστερα με ελάχιστα επεμβατική τεχνική με μικρές τομές, δηλαδή με τη λαπαροσκοπική χειρουργική.

 

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής μεθόδου;

  • Μειωμένος μετεγχειρητικός πόνος
  • Συντομότερη παραμονή στο νοσοκομείο
  • Ταχύτερη επιστροφή στην εργασία
  • Βελτιωμένο αισθητικό αποτέλεσμα

Πως πραγματοποιείται η λαπαροσκοπική αντι-παλινδρομική χειρουργική επέμβαση;

χειρουργός στη θεσσαλονίκηΗ λαπαροσκοπική χειρουργική για την αντιμετώπιση της παλινδρόμησης, αφορά βέβαια και την διαφραγματοκήλη (που συνήθως αναφέρεται ως Λαπαροσκοπική Nissen θολοπλαστική) και περιλαμβάνει ενίσχυση της «βαλβίδας» μεταξύ του οισοφάγου και του στομάχου, τυλίγοντας το ανώτερο τμήμα του στομάχου γύρω από το κατώτερο τμήμα του οισοφάγου και μικραίνοντας το στόμιο στο διάφραγμα από οπού περνά ο οισοφάγος (διαφραγματοκήλη), με 2 ή 3 ραφές.

Σε μια λαπαροσκοπική επέμβαση, οι χειρουργοί χρησιμοποιούν μικρές τομές για να εισέλθουν στην κοιλιακή χώρα μέσω τροκάρ (στενό σωλήνα). Αέριο (διοξείδιο του άνθρακα) χρησιμοποιείται για να επεκταθεί προσωρινά η κοιλιά, δίνοντας το χώρο στο χειρουργό για να βλέπει και να χειρουργήσει.

Το λαπαροσκόπιο, το οποίο συνδέεται με μια μικροσκοπική βιντεοκάμερα, εισέρχεται μέσω της μικρής τομής, δίνοντας στο χειρουργό μια μεγεθυμένη εικόνα των εσωτερικών οργάνων του ασθενούς, σε μια οθόνη τηλεόρασης. Για την επέμβαση δίδεται πάντα γενική αναισθησία.

 

Παράγοντες που μπορεί να μετατρέψουν την λαπαροσκοπική μέθοδο σε ανοικτή

Σε ένα πολύ μικρό αριθμό ασθενών, η λαπαροσκοπική μέθοδος δεν είναι εφικτή, για διαφόρους λογούς. Παράγοντες που μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα μετατροπής στη διαδικασία σε «ανοικτή», μπορεί να περιλαμβάνουν την παχυσαρκία, ιστορικό προηγούμενης εγχείρησης στην κοιλιακή χώρα που προκαλεί πυκνό ουλώδη ιστό, αιμορραγία ή άλλα προβλήματα κατά τη διάρκεια της εγχείρησης.

Η απόφαση να μετατραπεί η λαπαροσκοπική σε ανοικτή διαδικασία, είναι μια απόφαση στην κρίση του χειρουργού, κατά τη διάρκεια της εγχείρησης.

Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές;

Παρά το γεγονός ότι η εγχείρηση θεωρείται ασφαλής, μπορεί να συμβούν επιπλοκές, όπως μπορεί να συμβεί με οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση. Οι επιπλοκές μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Ανεπιθύμητη αντίδραση στην γενική αναισθησία
  • Αιμορραγία
  • Τραυματισμός οισοφάγου, σπλήνας, ήπατος ή του στομάχου
  • Λοίμωξη του τραύματος

Γενικά, όσον αφορά στη λαπαροσκοπική αντιμετώπιση της παλινδρόμησης, όταν αυτή εκτελείται από έναν έμπειρο χειρουργό, είναι εξαιρετικά ασφαλής και οποιαδήποτε σημαντική επιπλοκή, είναι ασυνήθιστη.

Τι γίνεται μετά την επέμβαση στην διαφραγματοκήλη;

Οι ασθενείς ενθαρρύνονται σε ελαφρά δραστηριότητα, ενώ στο σπίτι μετά την επέμβαση, θα πρέπει να αποφεύγουν την άρση βαρών ή έντονη δραστηριότητα για ένα μικρό χρονικό διάστημα, που θα καθοριστεί από το χειρουργό.

Ο μετεγχειρητικός πόνος είναι γενικά ήπιος, αν και ορισμένοι ασθενείς μπορεί να χρειάζονται παυσίπονα, για ένα μικρό χρονικό διάστημα. Φάρμακα κατά της παλινδρόμησης, συνήθως δεν απαιτούνται μετά την επέμβαση.

Η δίαιτα του ασθενούς μετά την επέμβαση αρχίζει με υγρά, που ακολουθείται από βαθμιαία προσθήκη στερεών τροφών. Ο ασθενής είναι σε θέση να επιστρέψει στις κανονικές δραστηριότητές του, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Οι δραστηριότητες αυτές περιλαμβάνουν:

  • Μπάνιο
  • Οδήγηση
  • Ανάβαση σκάλας
  • Σήκωμα βαρών
  • Εργασία
  • Γυμναστική

 

Υπάρχουν παρενέργειες;

Μακροπρόθεσμες παρενέργειες σε αυτή τη διαδικασία, είναι γενικά ασυνήθιστες. Μερικοί ασθενείς αναπτύσσουν προσωρινή δυσκολία στην κατάποση, αμέσως μετά την επέμβαση. Αυτό συνήθως υποχωρεί μέσα σε έναν 1 – 3 μήνες μετά την επέμβαση. Η ικανότητα να ρεύεστε ή να κάνετε εμετό, μπορεί να περιοριστεί μετά από αυτή τη διαδικασία. Μερικοί ασθενείς αναφέρουν φούσκωμα στο στομάχι.

Τα αποτελέσματα μετά από τη χειρουργική λαπαροσκοπική αντιμετώπιση

Τα αποτελέσματα μετά από λαπαροσκοπική χειρουργική αντιμετώπιση της παλινδρόμησης είναι εξαιρετικά. Τόσο σε βραχυπρόθεσμες (1 – 5 ετών), όσο και σε μακροπρόθεσμες μελέτες (5 – 10 ετών), η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών αναφέρουν σημαντική μείωση ή και εξάλειψη των συμπτωμάτων, ένα υψηλό επίπεδο ικανοποίησης, και βελτίωση της ποιότητας ζωής μετά από τη χειρουργική επέμβαση.

Σχεδόν όλοι οι ασθενείς δεν χρειάζονται φαρμακευτική αγωγή μετά την επέμβαση. Το πιο αποκαλυπτικό στοιχείο, είναι ότι οι ασθενείς έχουν επανειλημμένα αναφέρει ότι, αν γυρνούσαν πίσω στον χρόνο, θα έπαιρναν και πάλι την απόφαση να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση κατά της παλινδρόμησης!

Για περισσότερες πληροφορίες, κλείστε σήμερα μια δωρεάν διαγνωστική ή ενημερωτική συνάντηση με τον Γενικό Χειρουργό, Θεόδωρο Μηλιωρίδη.