Ραγάδα Πρωκτού | Αίτια, Συμπτώματα, Θεραπεία
Ραγάδα Πρωκτού: Συμπτώματα και Θεραπεία
Η ραγάδα πρωκτού, ή αλλιώς ραγάδα δακτυλίου, είναι ένα μικρό τραύμα ή σκίσιμο στο δέρμα του πρωκτικού σωλήνα. Μπορεί να εμφανιστεί σε όλες τις ηλικίες, ακόμη και στα παιδιά, και αποτελεί μία από τις πιο επώδυνες παθήσεις της περιοχής του πρωκτού.
Η ραγάδα στον πρωκτό προκαλεί συνήθως έντονο πόνο ή αίσθημα καψίματος, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της κένωσης. Σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να συνοδεύεται από μικρή αιμορραγία.
Η συχνότητα εμφάνισης είναι παρόμοια σε άνδρες και γυναίκες. Το σημείο στο οποίο εμφανίζεται η ραγάδα μπορεί να διαφέρει, ενώ η σωστή διάγνωση είναι σημαντική ώστε να αποκλειστούν άλλες παθήσεις της περιοχής.
Ραγάδα πρωκτού: ποια είναι τα συμπτώματα;
Το βασικό σύμπτωμα της ραγάδας πρωκτού είναι ο έντονος πόνος κατά την κένωση. Ο πόνος μπορεί να συνοδεύεται από αίσθημα καψίματος και σε αρκετές περιπτώσεις διαρκεί για αρκετή ώρα μετά την αφόδευση.
Πιθανά συμπτώματα της ραγάδας πρωκτού είναι:
-
έντονος πόνος κατά την κένωση
-
κάψιμο ή τσούξιμο στην περιοχή του πρωκτού
-
μικρή ποσότητα αίματος στο χαρτί ή στα κόπρανα
-
φαγούρα ή ερεθισμός στην περιοχή
-
σπασμός του σφιγκτήρα
-
φόβος ή αποφυγή της κένωσης λόγω πόνου
Η λεγόμενη πρωκταλγία, δηλαδή ο σπασμός των μυών του πρωκτικού ανελκτήρα, μπορεί να διαγνωστεί εσφαλμένα ως ραγάδα πρωκτού. Στην περίπτωση λανθασμένης διάγνωσης, ο ασθενής μπορεί ακόμα και να φτάσει στο σημείο να υποβληθεί σε χειρουργείο, παρόλα αυτά όμως, ο πόνος θα παραμείνει ο ίδιος μετά από αυτό.
Το μέγεθος της ραγάδας δεν σχετίζεται πάντα με την ένταση του πόνου. Ακόμη και ένα μικρό σκίσιμο μπορεί να προκαλέσει έντονη ενόχληση.
Η παρουσία αίματος δεν πρέπει να αποδίδεται πάντα στη ραγάδα ή στις αιμορροΐδες, γιατί μπορεί να σχετίζεται και με άλλες παθήσεις του πρωκτού ή του εντέρου. Για τον λόγο αυτό, όταν υπάρχει πόνος ή αιμορραγία, χρειάζεται εξέταση από χειρουργό.
Πότε πρέπει να επισκεφθείτε χειρουργό;
Η εξέταση από χειρουργό είναι απαραίτητη όταν υπάρχει έντονος πόνος κατά την κένωση, αίμα από τον πρωκτό, κάψιμο, φαγούρα ή συμπτώματα που επιμένουν παρά τη συντηρητική αγωγή.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ο πόνος διαρκεί για ώρες μετά την κένωση, όταν η αιμορραγία επαναλαμβάνεται ή όταν υπάρχει υποψία άλλης πάθησης, όπως αιμορροΐδες, απόστημα, συρίγγιο ή φλεγμονώδης νόσος του εντέρου.
Με την κλινική εξέταση ο χειρουργός μπορεί να επιβεβαιώσει αν πρόκειται για ραγάδα πρωκτού και να προτείνει την κατάλληλη θεραπεία, ανάλογα με το αν η ραγάδα είναι οξεία ή χρόνια.
Ποια είναι τα αίτια της ραγάδας πρωκτού;
Η ραγάδα πρωκτού μπορεί να προκληθεί από τους παρακάτω παράγοντες:
- Μεγάλη και συμπαγής κένωση, η οποία προκαλεί τραυματισμό στην περιοχή του πρωκτού
- Χρόνια δυσκοιλιότητα ή καταβολή έντονης προσπάθειας (σφίξιμο) κατά τη διάρκεια της κένωσης
- Χρόνια διάρροια
- Τοκετός
- Τραυματισμός του περινέου
- Ανατομικές αλλοιώσεις του πρωκτού μετά από επεμβάσεις, που μπορεί να μειώσουν την ελαστικότητα του πρωκτικού σωλήνα
- Φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου (π.χ. Νόσος του Crohn), οι οποίες προκαλούν φλεγμονή της ορθοπρωκτικής χώρας
- Λοιμώξεις, όπως ο έρπης ή ο ιός HIV
Επίσης, σε κάποια περιστατικά η αιτία πρόκλησης της ραγάδας είναι αδιευκρίνιστη, οπότε τότε μιλάμε για ιδιοπαθή πρωκτική ραγάδα.
Διάγνωση της ραγάδας πρωκτού
Η διάγνωση της ραγάδας πρωκτού γίνεται με βάση το ιστορικό, τα συμπτώματα και την κλινική εξέταση από χειρουργό. Η εξέταση της περιοχής του πρωκτού βοηθά να εντοπιστεί το σκίσιμο ή το έλκος και να αξιολογηθεί αν η ραγάδα είναι οξεία ή χρόνια.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω έλεγχος, όπως κολονοσκόπηση ή σιγμοειδοσκόπηση, ιδιαίτερα όταν υπάρχει αιμορραγία, υποψία φλεγμονώδους νόσου του εντέρου ή ανάγκη αποκλεισμού άλλων παθήσεων.
Η ραγάδα πρωκτού πρέπει επίσης να διαφοροδιαγιγνώσκεται από άλλες καταστάσεις που προκαλούν πόνο στην περιοχή, όπως αιμορροΐδες, απόστημα, συρίγγιο, φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου ή σπανιότερα κακοήθεις παθήσεις.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο σπασμός των μυών της περιοχής, δηλαδή η πρωκταλγία, μπορεί να μοιάζει με ραγάδα πρωκτού. Η σωστή διάγνωση είναι σημαντική, ώστε να αποφευχθεί λανθασμένη ή άσκοπη θεραπεία.
Θεραπεία της ραγάδας
Έχει διαπιστωθεί πως τουλάχιστον το 50% των ραγάδων πρωκτού, θεραπεύονται από μόνες τους, χωρίς να χρειαστεί να υποβληθεί ο ασθενής σε επέμβαση. Παρόλα αυτά, είναι γεγονός πως για όσο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα παραμένει,τόσο μειώνονται και οι πιθανότητες να θεραπευτεί από μόνη της.
Η ραγάδα του πρωκτού μπορεί να αντιμετωπιστεί με 3 βασικούς τρόπους, σύμφωνα πάντα με την κλινική εικόνα που παρουσιάζει ο εκάστοτε ασθενής. Οι 3 κύριες μέθοδοι αντιμετώπισης είναι οι εξής:
Ραγάδα πρωκτού & συντηρητική θεραπεία
Η οξεία ραγάδα πρωκτού, συχνά μπορεί να θεραπευτεί με ιδιαίτερη προσοχή στην προσωπική υγιεινή, καθώς και με τη χρήση επουλωτικών αλοιφών. Κατά τη διάρκεια του πλυσίματος, το νερό πρέπει να είναι χλιαρό προς ζεστό και ποτέ κρύο ή παγωμένο. Σε αυτό το σημείο αναφέρεται ότι είναι απαγορευτικό να χρησιμοποιούνται παγάκια στην περιοχή.
Ο λόγος που προτιμάται το ζεστό νερό, είναι επειδή χαλαρώνει, σε αντίθεση με το κρύο που προκαλεί σφίξιμο και εντείνει το αίσθημα πόνου. Εάν οι αλοιφές δεν καταφέρουν να απομακρύνουν τη ραγάδα μέσα στο διάστημα ενός εξαμήνου ή αν εμφανιστεί ξανά, για δεύτερη ή τρίτη φορά, τότε ενδεχομένως να χρειαστεί κάποια επεμβατική αντιμετώπιση. Η επανεμφάνιση της ραγάδας την καθιστά ως χρόνια ραγάδα.
Όμως η πιο αποτελεσματική φαρμακευτική θεραπεία της χρόνιας ραγάδας, είναι αυτή που μειώνει τον σπασμό του σφιγκτήρα. Για να γίνει αυτό, υπάρχουν διάφορες φαρμακευτικές αλοιφές και ενέσεις. Η χορήγηση των προαναφερθέντων καταφέρνει να μειώσει τον σπασμό, αφήνοντας έτσι να θεραπευθεί το σκίσιμο του πρωκτού. Επίσης, συνδυαστικά μπορεί να βοηθήσει στην επούλωση και η κατάλληλη διατροφή. Η πρόσληψη αρκετών φυτικών ινών είναι σημαντική για την καλή λειτουργία του εντέρου, κάτι που θα συμβάλλει στην αμεσότερη απομάκρυνσή της.
Θεραπεία με laser στην ραγάδα πρωκτού
Θεραπεία με laser στη ραγάδα πρωκτού
Σε περίπτωση που αποτύχει η συντηρητική αντιμετώπιση, μπορεί να εφαρμοστεί θεραπεία της ραγάδας με laser. Πρόκειται για αναίμακτη και λιγότερο επώδυνη μέθοδο, η οποία εφαρμόζεται κυρίως σε χρόνιες ραγάδες ή σε ραγάδες που δεν επουλώνονται με τη φαρμακευτική αγωγή.
Η επέμβαση πραγματοποιείται συνήθως με τοπική αναισθησία. Ο ασθενής μπορεί να αποχωρήσει σε σύντομο χρονικό διάστημα, με μικρό μετεγχειρητικό πόνο στις περισσότερες περιπτώσεις.
Σε ορισμένα περιστατικά, όταν υπάρχει έντονος σπασμός του σφιγκτήρα, η θεραπεία μπορεί να συνδυαστεί με χαλαρωτική παρέμβαση στον σφιγκτήρα, ανάλογα με την κλινική εικόνα.
Η θεραπεία με laser μπορεί να θεραπεύσει την ραγάδα πρωκτού χωρίς πόνο ειδικά στα αρχικά στάδια της.
Χειρουργική θεραπεία της ραγάδας πρωκτού
Η μέθοδος που εφαρμόζεται περισσότερο για τη θεραπεία της προχωρημένης ραγάδας πρωκτού, είναι η πλαγία έσω σφιγκτηροτομή.
Η πλάγια έσω σφιγκτηροτομή προσφέρει άριστα αποτελέσματα. Πραγματοποιείται με μια μικρή τομή στον εσωτερικό σφιγκτήρα του πρωκτού, που είναι περίπου όσο το μισό του πλάτους του. Η συγκεκριμένη χειρουργική αντιμετώπιση έχει ποσοστό επιτυχίας που φτάνει το 95%.
Πολύ σημαντικό είναι η χαλαρωτική επέμβαση του σφιγκτήρα να γίνει σωστά και να εφαρμοστεί στον εσωτερικό σφιγκτήρα και σε καμία περίπτωση στον εξωτερικό.
Ο λόγος που η τομή δεν πρέπει να γίνει στον εξωτερικό σφιγκτήρα, οφείλεται στο γεγονός ότι συμβάλλει στο 90% της δύναμης των σφιγκτήρων. Συνεπώς, ένας πιθανός τραυματισμός του έχει δυσάρεστα αποτελέσματα. Αντίθετα, ο εσωτερικός σφιγκτήρας συμβάλλει μόνο στο 10% της συνολικής δύναμης, οπότε δεν έχει την ίδια βαρύτητα.
Συχνές ερωτήσεις για τη ραγάδα πρωκτού
Τι είναι η ραγάδα πρωκτού;
Η ραγάδα πρωκτού ή ραγάδα δακτυλίου είναι ένα μικρό τραύμα ή ρωγμή στο εξωτερικό μέρος του δέρματος του πρωκτικού σωλήνα. Μπορεί να προκαλέσει έντονο πόνο ή αίσθημα καψίματος, ιδιαίτερα κατά τη διέλευση των κοπράνων.
Ποια είναι τα συχνότερα αίτια;
Η ραγάδα πρωκτού μπορεί να προκληθεί από μεγάλη και συμπαγή κένωση, χρόνια δυσκοιλιότητα, έντονη προσπάθεια κατά την κένωση, χρόνια διάρροια, τοκετό, τραυματισμό του περινέου, φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου ή λοιμώξεις.
Ποια συμπτώματα προκαλεί;
Το βασικό σύμπτωμα είναι έντονος πόνος κατά την αφόδευση, ο οποίος μπορεί να διαρκέσει για αρκετές ώρες. Μπορεί επίσης να υπάρχει αιμορραγία, κνησμός, αίσθημα καψίματος ή μικρή ποσότητα αίματος που αναμειγνύεται με τα κόπρανα.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η διάγνωση βασίζεται στο ιστορικό, στην επισκόπηση και στη δακτυλική εξέταση του πρωκτού. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί κολονοσκόπηση ή σιγμοειδοσκόπηση για να αποκλειστούν άλλες αιτίες αιμορραγίας ή πόνο στην περιοχή.
Πώς αντιμετωπίζεται συντηρητικά η ραγάδα πρωκτού;
Η οξεία ραγάδα μπορεί συχνά να αντιμετωπιστεί με προσοχή στην προσωπική υγιεινή, χλιαρό προς ζεστό νερό, επουλωτικές αλοιφές, φαρμακευτική αγωγή που μειώνει τον σπασμό του σφιγκτήρα και διατροφή με αρκετές φυτικές ίνες.
Πότε εφαρμόζεται θεραπεία με laser;
Η θεραπεία με laser μπορεί να εφαρμοστεί όταν αποτύχει η συντηρητική αντιμετώπιση. Είναι αναίμακτη επέμβαση, εφαρμόζεται κυρίως σε χρόνιες ραγάδες και πραγματοποιείται με τοπική αναισθησία.
Πότε χρειάζεται χειρουργική θεραπεία;
Η χειρουργική θεραπεία μπορεί να χρειαστεί σε προχωρημένη ραγάδα πρωκτού. Η μέθοδος που εφαρμόζεται συχνότερα είναι η πλαγία έσω σφιγκτηροτομή, η οποία γίνεται με μικρή τομή στον εσωτερικό σφιγκτήρα του πρωκτού.
