Τι είναι η παγκρεατίτιδα;

Η παγκρεατίτιδα είναι μια ασθένεια στην οποία υπάρχει φλεγμονη του παγκρέατος. Το πάγκρεας είναι ένας μεγάλος αδένας πίσω από το στομάχι και δίπλα στο λεπτό έντερο. Το πάγκρεας  κάνει δύο βασικά πράγματα: Απελευθερώνει ισχυρά πεπτικά ένζυμα στο λεπτό έντερο για να σας βοηθήσει να αφομοιώσετε τα τρόφιμα αλλα και λειτουργεί ως ενδοκρινής αδένας απελευθερώνοντας ινσουλίνη και γλυκαγόνη στην κυκλοφορία του αίματός σας. Αυτές οι ορμόνες βοηθούν το σώμα σας να ελέγχει τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιεί την τροφή για ενέργεια. Το πάγκρεας  μπορεί να υποστεί βλάβη όταν τα πεπτικά ένζυμα ενεργοποιούνται προτού τα απελευθερώσει το πάγκρεας.

Τύποι παγκρεατίτιδας

Οι δύο μορφές παγκρεατίτιδας είναι η οξεία και η χρόνια.

παγκρεατίτιδαΗ οξεία παγκρεατίτιδα είναι ξαφνική φλεγμονή που διαρκεί λίγο. Μπορεί να κυμαίνεται από ήπια δυσφορία έως σοβαρή, απειλητική για τη ζωή ασθένεια. Τα περισσότερα άτομα με οξεία παγκρεατίτιδα αναρρώνουν πλήρως μετά τη σωστή θεραπεία. Σε σοβαρές περιπτώσεις, η οξεία παγκρεατίτιδα μπορεί να προκαλέσει αιμορραγία, σοβαρή βλάβη των ιστών, λοίμωξη και κύστες. Η σοβαρή παγκρεατίτιδα μπορεί επίσης να βλάψει άλλα ζωτικά όργανα όπως η καρδιά, οι πνεύμονες και τα νεφρά.

Η χρόνια παγκρεατίτιδα είναι μακροχρόνια φλεγμονή. Συχνά συμβαίνει μετά από επεισόδιο οξείας παγκρεατίτιδας. Μια άλλη βασική αιτία είναιη υπερβολική κτανάλωση αλκοόλγια μεγάλο χρονικό διάστημα. Η βλάβη στο πάγκρεας  από βαριά χρήση αλκοόλ μπορεί να μην προκαλέσει συμπτώματα για πολλά χρόνια, αλλά ξαφνικά μπορεί να εμφανισθού σοβαρά συμπτώματα παγκρεατίτιδας.

Συμπτώματα παγκρεατίτιδας

Συμπτώματα οξείας παγκρεατίτιδας

  • Πυρετός
  • Υψηλός καρδιακός ρυθμός
  • Ναυτία και έμετος
  • Πρησμένη και επώδυνη κοιλιά
  • Πόνος στο πάνω μέρος της κοιλιάς που πηγαίνει στην πλάτη . Η κατανάλωση τροφής μπορεί να  κάνει τον πόνο πιο έντονο χειρότερο, ειδικά τροφής με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά

Συμπτώματα χρόνιας παγκρεατίτιδας

  • Τα συμπτώματα της χρόνιας παγκρεατίτιδας είναι παρόμοια με αυτά της οξείας παγκρεατίτιδας. Αλλά εκτός απο αυτά μπορεί να εμφανισθούν:
  • Συνεχής πόνος στην άνω κοιλιά  που ακτινοβολεί στην πλάτη .
  • Διάρροια
  • Απώλεια βάρους επειδή το πάγκρεας  δεν απελευθερώνει αρκετά ένζυμα για να διαλύσει την τροφή
  • Ναυτία και έμετος

Αιτίες παγκρεατίτιδας και παράγοντες κινδύνου

Οι αιτίες της οξείας παγκρεατίτιδας περιλαμβάνουν:

  • Αυτοάνοσο νόσημα
  • Υπερβολική  κατανάλωση αλκοόλ
  • Λοιμώξεις
  • Πέτρες στη χολή ή χολολιθίαση
  • Φάρμακα
  • Μεταβολικές διαταραχές
  • Χειρουργική επέμβαση
  • Τραύμα

Σε έως και 15% των ατόμων με οξεία παγκρεατίτιδα, η αιτία είναι άγνωστη.

Οι αιτίες της χρόνιας παγκρεατίτιδας περιλαμβάνουν:

Φάρμακα Σε περίπου 20% έως 30% των περιπτώσεων, η αιτία της χρόνιας παγκρεατίτιδας είναι άγνωστη. Τα άτομα με χρόνια παγκρεατίτιδα είναι συνήθως άνδρες ηλικίας 30 έως 40 ετών.

Επιπλοκές παγκρεατίτιδας

Η παγκρεατίτιδα μπορεί να έχει σοβαρές επιπλοκές, όπως:

  • Σακχαρώδης διαβήτης εάν υπάρχει βλάβη στα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη
  • Μόλυνση του παγκρέατος
  • Νεφρική ανεπάρκεια
  • Υποσιτισμός γιατί ο οργανισμός δεν μπορεί να πάρει αρκετά θρεπτικά συστατικά από τα τρόφιμα που καταναλώνονται λόγω της έλλειψης πεπτικών ενζύμων Καρκίνος στο πάγκρεας
  • Παγκρεατική νέκρωση, όταν οι ιστοί πεθαίνουν επειδή το πάγκρεας δεν παίρνει αρκετό αίμα
  • Προβλήματα με την αναπνοή  όταν η φλεγμονή του παγκρέατος επηρεάζει τους πνεύμονές 
  • Ψευδοκύστες, όταν το υγρό συλλέγεται σε κύστες μέσα στο πάγκρεας ή γύρω από  αυτό. Μπορούν να σπάσουν  και να επιμολυνθούν προκαλ.ωντας ακομη και περιτονίτιδα

Διάγνωση παγκρεατίτιδας

Για τη διάγνωση της οξείας παγκρεατίτιδας,γίνεται έλεγχοςγια  δύο πεπτικά ένζυμα: αμυλάση και λιπάση. Τα υψηλά επίπεδα αυτών των δύο ενζύμων σημαίνουν ότι πιθανώς υπάρχειοξεία παγκρεατίτιδα. Άλλες εξετάσεις μπορεί να είναι:

παγκρεατίτιδα

  • Έλεγχος παγκρεατικής λειτουργίας 
  • Υπέρηχος
  • Αξονική τομογραφία
  • Μαγνητική τομογραφίας
  • ERCP, όπου με την χρήση ενός γαστροσκοπίου και ειδικών καθετήρων ελέγχεται ο παγκρεατικός πόρος και τα χοληφόρα 
  • Βιοψία Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο γιατρός σας μπορεί να ελέγξει το αίμα σας και να επιβεβαιώσει τη διάγνωση.
  • Δοκιμή ανοχής στη γλυκόζη για να προσδιορισθεί η βλάβη στα κύτταρα του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη.

Θεραπεία παγκρεατίτιδας

Θεραπεία για οξεία παγκρεατίτιδα

  • Εισαγωγή στο νοσοκομείο, όπου η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει:
  • Αντιβιοτικά εάν το πάγκρεας σας έχει μολυνθεί
  • Ενδοφλέβια (IV) υγρά.
  • Διατροφή χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά ή διακοπή της θρέψης , σε σοβαρότερες καταστάσεις μεχρι  το πάγκρεας να αναρρώσει. 
  • Αναλγητικά 
  • Φάρματα που μειώνουν την παραγωγη υδροχλωρικού οξέος απο το στομάχι.

Εάν η παγκρεατίτιδα είναι πιο σοβαρή, η θεραπεία  μπορεί να περιλαμβάνει:

  • ERCP για να αφαιρεθούν χολόλιθοι που εμποδίζουν τα χοληφόρα ή τον παγκρεατικό πόρο
  • Χειρουργική επέμβαση στη χοληδόχο κύστη εάν οι χολόλιθοι προκάλεσαν την παγκρεατίτιδα 
  • Χειρουργική επέμβαση στην περιοχή του παγκρέατος για τον καθαρισμό υγρών ή νεκρών ιστών

Θεραπεία για χρόνια παγκρεατίτιδα

Στηνχρόνια παγκρεατίτιδα, η θεραπεία είναι πιο σύσκολη και μακροχρόνια :

Ινσουλίνη για τη θεραπεία του διαβήτη

Αναλγητικά

Παγκρεατικά ένζυμα για να βοηθήσουν στην απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών απο την τροφή . 

Χειρουργικές  επεμβάσεις που σκοπεύουν είτε στην παροχέτευση του παγκρεατικού υγρού ειτε στη ανακουφιση του πόνου.

Ολική παγκρεατεκτομή στις πολύ βαρειές καταστάσεις.

ΜΗΛΙΩΡΙΔΗΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ

ΓΕΝΙΚΟΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΟΓΚΟΛΟΓΟΣ

ΕΙΔΙΚΟΣ ΛΑΠΑΡΟΣΚΟΠΙΚΗΣ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗΣ

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ