Γαστρεκτομή
Γαστρεκτομή: ολική, υφολική, ανάρρωση και διατροφή
Θεόδωρος Μηλιωρίδης · Γενικός Χειρουργός
Τι είναι η γαστρεκτομή;
Η γαστρεκτομή είναι η χειρουργική αφαίρεση μέρους ή ολόκληρου του στομάχου. Χρησιμοποιείται κυρίως για την αντιμετώπιση καρκίνου του στομάχου και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, άλλων παθήσεων. Η έκταση της αφαίρεσης εξαρτάται από τη θέση και τον τύπο της βλάβης.
Στην ογκολογική γαστρεκτομή αφαιρούνται και οι κατάλληλες ομάδες λεμφαδένων. Στη συνέχεια αποκαθίσταται η συνέχεια του πεπτικού σωλήνα, ώστε η τροφή να περνά στο λεπτό έντερο. Η επέμβαση διαφέρει από τη sleeve γαστρεκτομή που γίνεται για παχυσαρκία.
Πότε προτείνεται γαστρεκτομή για καρκίνο στομάχου;
Η διάγνωση γίνεται συνήθως με γαστροσκόπηση και ιστολογική εξέταση των βιοψιών. Ακολουθεί έλεγχος της έκτασης, κυρίως με αξονική και, όταν ενδείκνυται, πρόσθετες εξετάσεις ή διαγνωστική λαπαροσκόπηση. Σκοπός είναι να επιλεγεί η κατάλληλη θεραπεία και η σωστή σειρά της.
Σε επιλεγμένους πολύ πρώιμους όγκους που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια μπορεί να αρκεί ενδοσκοπική αφαίρεση. Όταν απαιτείται ογκολογική επέμβαση, η γαστρεκτομή αποσκοπεί στην αφαίρεση του όγκου με επαρκή όρια και κατάλληλο λεμφαδενικό καθαρισμό.
Σε αρκετές περιπτώσεις η χειρουργική θεραπεία συνδυάζεται με χημειοθεραπεία πριν ή μετά την επέμβαση. Αυτό κρίνεται από το στάδιο, την ιστολογία και τη γενική κατάσταση. Η απόφαση λαμβάνεται στο ογκολογικό συμβούλιο και δεν βασίζεται μόνο στο αν ο όγκος μπορεί τεχνικά να αφαιρεθεί.
Ποια είναι τα είδη γαστρεκτομής;
| Είδος | Τι αφαιρείται |
|---|---|
| Ολική γαστρεκτομή | Ολόκληρο το στομάχι. Ο οισοφάγος ενώνεται με το λεπτό έντερο, συνήθως τη νήστιδα. |
| Περιφερική ή υφολική γαστρεκτομή | Το κατώτερο τμήμα του στομάχου, με διατήρηση του ανώτερου μέρους όταν επιτρέπονται επαρκή ογκολογικά όρια. |
| Εγγύς γαστρεκτομή | Το ανώτερο τμήμα κοντά στον οισοφάγο, σε επιλεγμένες ενδείξεις, με κατάλληλη αποκατάσταση της συνέχειας. |
Η ποσότητα του στομάχου που αφαιρείται δεν είναι ένα σταθερό ποσοστό για όλους. Η επιλογή προσαρμόζεται στη θέση, στον ιστολογικό τύπο και στην έκταση του όγκου. Περιορισμένες εκτομές για άλλες βλάβες του στομάχου ακολουθούν διαφορετικές αρχές από την επέμβαση για αδενοκαρκίνωμα.
Πώς γίνεται η επέμβαση;
Η γαστρεκτομή γίνεται με γενική αναισθησία. Μπορεί να πραγματοποιηθεί ανοικτά ή με ελάχιστα επεμβατική προσπέλαση, ανάλογα με την περίπτωση και την εμπειρία της ομάδας. Η επιλογή καθορίζεται από την ασφάλεια και την ογκολογική επάρκεια.
Πριν από το χειρουργείο αξιολογούνται η θρέψη, η αναιμία, τα συνοδά νοσήματα και τα φάρμακα. Αν υπάρχει σημαντική απώλεια βάρους ή δυσκολία σίτισης, οργανώνεται διατροφική υποστήριξη. Οι οδηγίες για νηστεία και φάρμακα δίνονται συγκεκριμένα για κάθε ασθενή.
Μετά την αφαίρεση δημιουργείται αναστόμωση μεταξύ των τμημάτων που παραμένουν. Το χειρουργικό παρασκεύασμα εξετάζεται ιστολογικά, ώστε να προσδιοριστούν το τελικό στάδιο, τα όρια και οι λεμφαδένες που έχουν προσβληθεί.
Ανάρρωση μετά τη γαστρεκτομή
Η νοσηλεία εξαρτάται από την έκταση της επέμβασης και την πορεία του ασθενούς. Η κινητοποίηση ξεκινά σταδιακά, ενώ η σίτιση επανεισάγεται με βάση το μετεγχειρητικό πρόγραμμα και την ανοχή. Μπορεί να απαιτείται προσωρινή υποστήριξη της θρέψης.
Η επιστροφή σε πολλές καθημερινές δραστηριότητες συνήθως χρειάζεται αρκετές εβδομάδες. Η πλήρης αποκατάσταση και η προσαρμογή στη νέα διατροφή μπορεί να διαρκέσουν μήνες.
Διατροφή μετά από ολική ή υφολική γαστρεκτομή
Τα μικρά και συχνά γεύματα είναι συνήθως πιο ανεκτά. Η τροφή χρειάζεται καλό μάσημα και η διατροφή επαρκή ενέργεια και πρωτεΐνη, ιδιαίτερα όταν έχει προηγηθεί απώλεια βάρους. Η ποσότητα και η σύσταση των γευμάτων αυξάνονται προοδευτικά σύμφωνα με τις οδηγίες της ομάδας.
Μερικοί ασθενείς εμφανίζουν σύνδρομο dumping: η γρήγορη δίοδος της τροφής στο έντερο προκαλεί ενοχλήματα όπως κοιλιακές κράμπες, διάρροια, αίσθημα παλμών ή αδυναμία. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί αργότερα υπογλυκαιμία. Η προσαρμογή των γευμάτων και η αξιολόγηση από την ομάδα βοηθούν στην αντιμετώπιση.
Μετά την ολική γαστρεκτομή η απορρόφηση της βιταμίνης Β12 επηρεάζεται ουσιαστικά και απαιτείται μόνιμη αναπλήρωση, συχνά με ενέσεις. Ελέγχονται επίσης ο σίδηρος, το φυλλικό οξύ και άλλες πιθανές ελλείψεις. Το βάρος και οι αιματολογικές εξετάσεις παρακολουθούνται συστηματικά.
Πιθανές επιπλοκές και πότε χρειάζεται βοήθεια
Οι σημαντικότεροι κίνδυνοι περιλαμβάνουν αιμορραγία, λοίμωξη, διαφυγή από αναστόμωση και θρόμβωση. Αργότερα μπορεί να εμφανιστούν στένωση αναστόμωσης, παλινδρόμηση, διατροφικές ελλείψεις ή επίμονη δυσκολία σίτισης.
Πυρετός, αυξανόμενος κοιλιακός πόνος, επίμονοι έμετοι ή αδυναμία λήψης υγρών χρειάζονται άμεση επικοινωνία με την ομάδα. Δύσπνοια, έντονος θωρακικός πόνος ή σημαντική αιμορραγία απαιτούν επείγουσα αξιολόγηση.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί ένας άνθρωπος να ζήσει χωρίς στομάχι;
Ναι, με την κατάλληλη αποκατάσταση της πεπτικής συνέχειας, διατροφική προσαρμογή και παρακολούθηση των απαραίτητων συμπληρωμάτων.
Η ολική γαστρεκτομή είναι πάντα καλύτερη για τον καρκίνο;
Όχι, η έκταση επιλέγεται ώστε να εξασφαλίζονται επαρκή όρια, χωρίς αφαίρεση περισσότερου στομάχου όταν δεν υπάρχει ογκολογική ανάγκη.
Τι γίνεται αν δεν μπορεί να αφαιρεθεί ο όγκος;
Ανάλογα με την περίπτωση μπορούν να χρησιμοποιηθούν ογκολογική αγωγή και παρεμβάσεις για απόφραξη ή θρέψη, όπως stent, γαστροεντεροαναστόμωση ή νηστιδοστομία.
Ραντεβού με τον Γενικό Χειρουργό ΜΗΛΙΩΡΙΔΗ Θ.
Για εξατομικευμένη χειρουργική εκτίμηση σχετικά με τη γαστρεκτομή, προγραμματίστε ραντεβού στο ιατρείο.
Ιατρείο: Δημητρίου Φωκά 4 & Θεμιστοκλή Σοφούλη 25, Πυλαία 55535, Θεσσαλονίκη
Οδηγίες πρόσβασης ↗