Δίαιτα μετά από Επέμβαση Διαφραγματοκήλης
Διατροφή μετά από Επέμβαση Διαφραγματοκήλης
Μετά από χειρουργική αποκατάσταση διαφραγματοκήλης, η διατροφή χρειάζεται για ένα διάστημα να προχωρά πιο προσεκτικά από ό,τι μετά από πολλές άλλες λαπαροσκοπικές επεμβάσεις. Ο λόγος δεν είναι ότι ο ασθενής πρέπει να ακολουθήσει μια ειδική δίαιτα για πάντα, αλλά ότι τις πρώτες εβδομάδες υπάρχει οίδημα στην περιοχή όπου ο οισοφάγος ενώνεται με το στομάχι.
Αν μαζί με την αποκατάσταση της διαφραγματοκήλης έχει γίνει και θολοπλαστική, όπως Nissen ή μερική θολοπλαστική, η δίοδος της τροφής μπορεί προσωρινά να είναι πιο στενή. Για αυτό χρειάζονται μικρές μπουκιές, πολύ καλό μάσημα και σταδιακή μετάβαση από υγρές και πολτοποιημένες τροφές σε πιο φυσιολογική διατροφή.
Το ακριβές πρόγραμμα δεν είναι ίδιο για όλους. Εξαρτάται από το είδος της επέμβασης, την έκταση της διαφραγματοκήλης, το αν έγινε θολοπλαστική και κυρίως από το πόσο άνετα καταπίνει ο ασθενής. Οι ειδικές οδηγίες του χειρουργού που πραγματοποίησε την επέμβαση υπερισχύουν πάντοτε ενός γενικού διατροφικού οδηγού.
Με μια ματιά
Γιατί χρειάζεται σταδιακή δίαιτα: τις πρώτες εβδομάδες το μετεγχειρητικό οίδημα μπορεί να κάνει την κατάποση πιο δύσκολη. Η τροφή πρέπει να περνά εύκολα χωρίς μεγάλες ή σκληρές μπουκιές.
Βασικός κανόνας: μικρά γεύματα, μικρές μπουκιές, αργό φαγητό και πολύ καλό μάσημα.
Πώς προχωρά η διατροφή: αρχικά υγρά και πολτοποιημένες τροφές, στη συνέχεια μαλακές τροφές και σταδιακά πιο φυσιολογικές υφές μέσα στις επόμενες εβδομάδες.
Τι αποφεύγουμε στην αρχή: ανθρακούχα ποτά, μεγάλες μπουκιές, ξερό ψωμί, σκληρό κρέας και τροφές που καταπίνονται δύσκολα ή προκαλούν έντονο φούσκωμα.
Επικοινωνήστε με τον χειρουργό αν δεν μπορείτε να καταπιείτε υγρά, αν η δυσκολία στην κατάποση επιδεινώνεται, αν υπάρχουν επαναλαμβανόμενοι έμετοι, πυρετός ή έντονος πόνος.
Γιατί χρειάζεται διαφορετική διατροφή μετά το χειρουργείο;
Κατά την επέμβαση η διαφραγματοκήλη ανατάσσεται, το στομάχι επανέρχεται στην κοιλιά και το άνοιγμα του διαφράγματος γύρω από τον οισοφάγο αποκαθίσταται. Ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να προστεθεί και θολοπλαστική για την αντιμετώπιση της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης.
Τις πρώτες ημέρες εμφανίζεται φυσιολογικό οίδημα στην περιοχή. Αυτό μπορεί να δημιουργεί την αίσθηση ότι η τροφή κατεβαίνει πιο αργά ή ότι «στέκεται» πίσω από το στέρνο. Μια ήπια, παροδική δυσκολία στην κατάποση δεν είναι ασυνήθιστη και συνήθως βελτιώνεται όσο υποχωρεί το οίδημα.
Η σταδιακή δίαιτα έχει επομένως έναν πρακτικό στόχο: να περνά η τροφή εύκολα από την περιοχή της επέμβασης μέχρι να ολοκληρωθεί η αρχική επούλωση.
Πρώτη ημέρα μετά την επέμβαση
Η έναρξη της σίτισης γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες της χειρουργικής ομάδας. Συνήθως αρχίζει με μικρές γουλιές νερού και διαυγή υγρά και, εφόσον η κατάποση είναι άνετη, προχωρά σταδιακά.
Δεν υπάρχει ένας καθολικός κανόνας ότι όλοι οι ασθενείς πρέπει να παραμένουν αποκλειστικά σε διαυγή υγρά για τρεις ημέρες. Η πορεία εξαρτάται από την επέμβαση και την κλινική εικόνα.
Στην αρχή πίνετε αργά και σε μικρές γουλιές. Η κατάποση μεγάλης ποσότητας υγρού γρήγορα μπορεί να προκαλέσει πίεση ή δυσφορία.
1η εβδομάδα: υγρά και λείες πολτοποιημένες τροφές
Την πρώτη εβδομάδα προτιμώνται τροφές που είναι λείες, υγρές ή πολύ καλά πολτοποιημένες και δεν περιέχουν κομμάτια που χρειάζονται έντονη μάσηση.
Κατάλληλες επιλογές μπορεί να είναι:
- νερό και αφεψήματα,
- ζωμός χωρίς κομμάτια,
- λείες σούπες κρέμα,
- γάλα ή φυτικά ροφήματα, εφόσον είναι καλά ανεκτά,
- γιαούρτι χωρίς κομμάτια φρούτων,
- λεπτόρρευστος χυλός ή καλά μαγειρεμένη βρώμη σε λεία μορφή,
- κρέμα ή custard χωρίς κομμάτια,
- smoothies χωρίς σπόρους ή στερεά κομμάτια.
Στόχος δεν είναι να τρώτε μεγάλες ποσότητες. Μικρά γεύματα αρκετές φορές μέσα στην ημέρα είναι συνήθως πιο άνετα.
2η εβδομάδα: πιο παχύρρευστη και πολτοποιημένη διατροφή
Αν τα υγρά καταπίνονται χωρίς δυσκολία, η υφή μπορεί να γίνει σταδιακά πιο παχύρρευστη.
Μπορούν να προστεθούν, ανάλογα με την ανοχή:
- πουρές πατάτας,
- καλά πολτοποιημένα λαχανικά,
- πιο πηχτές λείες σούπες,
- μαλακό γιαούρτι,
- πολτοποιημένο ώριμο φρούτο χωρίς φλούδες και σπόρους,
- πολύ καλά μαγειρεμένα δημητριακά ή κρέμες.
Η τροφή πρέπει ακόμη να είναι υγρή ή αρκετά μαλακή ώστε να μη χρειάζεται προσπάθεια για να περάσει.
3η εβδομάδα: μαλακές και λιωμένες τροφές
Στην τρίτη εβδομάδα αρκετοί ασθενείς μπορούν να δοκιμάσουν τροφές που είναι μαλακές, υγρές και μασώνται εύκολα.
Παραδείγματα είναι:
- αυγά scrambled ή πολύ μαλακή ομελέτα,
- ψάρι που διαλύεται εύκολα με το πιρούνι,
- πολύ μαλακός κιμάς με αρκετή σάλτσα,
- πολύ καλά βρασμένα ζυμαρικά,
- μαλακά μαγειρεμένα λαχανικά,
- ώριμη μπανάνα ή άλλο πολύ μαλακό φρούτο,
- μαλακό τυρί ή cottage cheese.
Σε αυτό το στάδιο η μάσηση γίνεται ιδιαίτερα σημαντική. Ακόμη και μια μαλακή τροφή μπορεί να προκαλέσει δυσφορία αν καταποθεί σε μεγάλη μπουκιά.
4η εβδομάδα: σταδιακή εισαγωγή μαλακών στερεών
Αν η κατάποση είναι άνετη, μπορούν να προστεθούν περισσότερες υφές και τροφές που κόβονται εύκολα με το πιρούνι.
Μπορείτε να δοκιμάσετε:
- τρυφερό ψάρι,
- κοτόπουλο πολύ καλά μαγειρεμένο και ψιλοκομμένο,
- μαλακά μαγειρεμένα λαχανικά,
- πατάτα,
- ζυμαρικά,
- μαλακές ομελέτες,
- άλλες τροφές εύκολες στη μάσηση.
Ξερό ή ινώδες κρέας, μεγάλες μπουκιές ψωμιού και τροφές που σχηματίζουν συμπαγή μάζα μπορεί ακόμη να είναι δύσκολες.
5η και 6η εβδομάδα: επιστροφή προς φυσιολογική διατροφή
Αν δεν υπάρχει σημαντική δυσφαγία ή πόνος κατά την κατάποση, η διατροφή μπορεί πλέον να διευρύνεται σταδιακά.
Δεν χρειάζεται να δοκιμάσετε όλα τα τρόφιμα την ίδια ημέρα. Είναι πρακτικό να προσθέτετε μία πιο απαιτητική τροφή κάθε φορά, ώστε να καταλαβαίνετε τι ανέχεστε καλά.
Ψωμί, πιο στερεά κομμάτια κρέατος, ωμές σαλάτες και πιο τραγανές τροφές συχνά επανεισάγονται αργότερα από τις μαλακές τροφές. Σε κάποιους ασθενείς αυτό γίνεται στις 4–6 εβδομάδες και σε άλλους χρειάζεται περισσότερο διάστημα.
Μετά την 6η–8η εβδομάδα
Οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν τελικά να επιστρέψουν σε μια πλήρη, φυσιολογική διατροφή. Δεν υπάρχει λόγος να παραμείνει κανείς σε πολτοποιημένες ή μαλακές τροφές μακροχρόνια αν καταπίνει κανονικά.
Το ζητούμενο είναι η σταδιακή επάνοδος και όχι η επίτευξη μιας συγκεκριμένης ημερομηνίας. Αν ένα τρόφιμο προκαλεί την αίσθηση ότι «κολλάει», σταματήστε, επιστρέψτε σε πιο μαλακές επιλογές και δοκιμάστε το ξανά αργότερα.
Οι σημαντικότεροι κανόνες στο φαγητό
Φάτε αργά. Ένα γεύμα δεν πρέπει να γίνεται βιαστικά.
Κάντε μικρές μπουκιές. Η τροφή πρέπει να περνά εύκολα και όχι σαν μεγάλο συμπαγές κομμάτι.
Μασήστε πολύ καλά. Ιδιαίτερα το κρέας και οι πιο στερεές τροφές πρέπει να έχουν σχεδόν λιώσει πριν καταποθούν.
Σταματήστε μόλις χορτάσετε. Μετά τη θολοπλαστική αρκετοί ασθενείς αισθάνονται κορεσμό νωρίτερα από ό,τι πριν.
Πίνετε αργά. Αποφύγετε τις μεγάλες γουλιές και την κατάποση μεγάλης ποσότητας υγρού σε λίγα δευτερόλεπτα.
Παραμείνετε όρθιοι ή καθιστοί μετά το γεύμα. Είναι προτιμότερο να μην ξαπλώνετε αμέσως μετά το φαγητό.
Γιατί αποφεύγονται τα ανθρακούχα ποτά;
Μετά από θολοπλαστική ορισμένοι ασθενείς δυσκολεύονται προσωρινά να ρευτούν τόσο εύκολα όσο πριν. Η κατάποση αέρα και το ανθρακικό μπορεί επομένως να προκαλέσουν έντονο φούσκωμα και δυσφορία, το λεγόμενο gas-bloat.
Για αυτό είναι λογικό να αποφεύγονται τα ανθρακούχα ποτά τις πρώτες εβδομάδες. Πολλά μετεγχειρητικά πρωτόκολλα συνιστούν αποφυγή για περίπου 6–8 εβδομάδες και στη συνέχεια προσεκτική δοκιμή, αν το επιτρέψει ο χειρουργός.
Για τον ίδιο λόγο, τις πρώτες εβδομάδες καλό είναι να αποφεύγονται συνήθειες που αυξάνουν την κατάποση αέρα, όπως η συχνή χρήση καλαμακιού και η τσίχλα.
Ποιες τροφές είναι καλύτερο να αποφεύγονται στην αρχή;
Δεν υπάρχει μια ισόβια λίστα «απαγορευμένων» τροφών. Τις πρώτες εβδομάδες όμως είναι προτιμότερο να καθυστερούν τρόφιμα που περνούν δύσκολα ή προκαλούν έντονο φούσκωμα.
- ανθρακούχα ποτά,
- ξερό ή σκληρό ψωμί και μεγάλες μπουκιές ψωμιού,
- σκληρό, ξερό ή ινώδες κρέας,
- ξηροί καρποί και σπόροι,
- ποπ κορν,
- πολύ τραγανά ωμά λαχανικά στην αρχική περίοδο,
- μεγάλα και βαριά γεύματα.
Καφές, σοκολάτα και όξινα φρούτα δεν χρειάζεται να χαρακτηρίζονται μόνιμα «απαγορευμένα» μετά την επέμβαση. Αν όμως κάποιο από αυτά προκαλεί προσωπικά δυσφορία, φούσκωμα ή άλλα συμπτώματα, μπορεί να περιοριστεί προσωρινά και να δοκιμαστεί ξανά αργότερα.
Χρειάζεται διατροφή χαμηλή σε λιπαρά;
Όχι ως μόνιμος κανόνας. Τις πρώτες ημέρες τα πολύ λιπαρά και τηγανητά φαγητά μπορεί να είναι πιο δύσπεπτα και να επιδεινώνουν το φούσκωμα ή τη ναυτία, επομένως είναι λογικό να περιορίζονται.
Αργότερα όμως ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει σε μια ισορροπημένη διατροφή. Η επέμβαση διαφραγματοκήλης δεν απαιτεί από μόνη της ισόβια δίαιτα χαμηλών λιπαρών.
Η πρωτεΐνη είναι σημαντική για την ανάρρωση
Καθώς η διατροφή προχωρά από τα υγρά στις μαλακές τροφές, είναι καλό να υπάρχουν επαρκείς πηγές πρωτεΐνης, επειδή η πρωτεΐνη είναι σημαντική για την επούλωση και τη διατήρηση της μυϊκής μάζας.
Ανάλογα με το στάδιο μπορούν να χρησιμοποιηθούν γιαούρτι, γάλα, αυγό, ψάρι, μαλακός κιμάς και στη συνέχεια καλά μαγειρεμένο κοτόπουλο ή άλλο τρυφερό κρέας.
Δυσκολία στην κατάποση μετά τη θολοπλαστική
Μια ήπια δυσκολία στην κατάποση τις πρώτες εβδομάδες μπορεί να είναι αναμενόμενη λόγω του μετεγχειρητικού οιδήματος και της προσαρμογής της περιοχής.
Αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους που η διατροφή προχωρά σταδιακά και όχι επειδή υπάρχει ένας αυθαίρετος κατάλογος απαγορευμένων τροφών.
Η δυσφαγία πρέπει σταδιακά να βελτιώνεται. Αν αντίθετα επιδεινώνεται, αν η τροφή μπλοκάρει επανειλημμένα ή αν υπάρχει δυσκολία ακόμη και στην κατάποση υγρών, χρειάζεται επικοινωνία με τον χειρουργό.
Πότε χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τον χειρουργό;
Επικοινωνήστε άμεσα με τη χειρουργική ομάδα αν εμφανιστούν:
- αδυναμία κατάποσης νερού ή άλλων υγρών,
- προοδευτικά αυξανόμενη δυσκολία στην κατάποση,
- επαναλαμβανόμενοι έμετοι ή έντονες αναγωγές,
- έντονος ή επιδεινούμενος πόνος στο στήθος ή στην κοιλιά,
- πυρετός,
- σημαντική διάταση που επιμένει,
- αδυναμία επαρκούς λήψης υγρών με σημεία αφυδάτωσης.
Μια απλή αίσθηση «σφιξίματος» στην κατάποση μπορεί να είναι παροδική. Η πλήρης αδυναμία λήψης υγρών όμως δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται στο σπίτι περιμένοντας να περάσει.
Η διατροφή επηρεάζει την υποτροπή της διαφραγματοκήλης;
Η σωστή μετεγχειρητική διατροφή βοηθά κυρίως στην ασφαλή και άνετη επανέναρξη της σίτισης. Δεν μπορούμε να πούμε ότι μια συγκεκριμένη δίαιτα εγγυάται ότι η διαφραγματοκήλη δεν θα υποτροπιάσει.
Η μακροχρόνια πορεία εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η ανατομία της κήλης, η τεχνική της επέμβασης, η ποιότητα των ιστών και άλλοι παράγοντες του ασθενούς.
Περισσότερες πληροφορίες για την πάθηση, τις εξετάσεις, τις ενδείξεις χειρουργείου και τις τεχνικές αποκατάστασης υπάρχουν στη βασική σελίδα Διαφραγματοκήλη: συμπτώματα, διάγνωση και θεραπεία.
Συχνές ερωτήσεις για τη διατροφή μετά από επέμβαση διαφραγματοκήλης
Τι τρώω τις πρώτες ημέρες μετά την επέμβαση;
Η σίτιση ξεκινά συνήθως με μικρές γουλιές υγρών και προχωρά σε λείες υγρές ή πολτοποιημένες τροφές χωρίς κομμάτια, εφόσον η κατάποση είναι άνετη. Το ακριβές πρόγραμμα εξαρτάται από την επέμβαση και τις οδηγίες του χειρουργού.
Πότε ξεκινούν οι πολτοποιημένες και οι μαλακές τροφές;
Συνήθως η πρώτη εβδομάδα βασίζεται σε υγρές ή λεπτόρρευστες πολτοποιημένες τροφές και τη δεύτερη εβδομάδα η υφή γίνεται πιο παχύρρευστη. Στη συνέχεια προστίθενται σταδιακά μαλακές τροφές ανάλογα με την κατάποση και την ανοχή.
Πότε μπορώ να επιστρέψω σε κανονική διατροφή;
Πολλοί ασθενείς επιστρέφουν σταδιακά σε πιο φυσιολογική διατροφή μέσα σε περίπου 4 έως 8 εβδομάδες. Δεν υπάρχει μία ημερομηνία που ισχύει για όλους· η εξέλιξη εξαρτάται από το είδος της επέμβασης και το αν υπάρχει δυσκολία στην κατάποση.
Γιατί δυσκολεύομαι να καταπιώ μετά τη θολοπλαστική;
Ήπια δυσκολία στην κατάποση μπορεί να εμφανιστεί τις πρώτες εβδομάδες λόγω του μετεγχειρητικού οιδήματος και της προσαρμογής της περιοχής. Συνήθως βελτιώνεται σταδιακά. Αν επιδεινώνεται ή δυσκολεύεστε να καταπιείτε ακόμη και υγρά, χρειάζεται επικοινωνία με τον χειρουργό.
Γιατί πρέπει να αποφεύγω τα ανθρακούχα ποτά;
Μετά τη θολοπλαστική μπορεί να είναι δυσκολότερο να αποβληθεί ο αέρας με ρέψιμο. Τα ανθρακούχα ποτά μπορούν επομένως να προκαλέσουν έντονο φούσκωμα και δυσφορία και συνήθως αποφεύγονται τις πρώτες εβδομάδες.
Πότε μπορώ να φάω ψωμί, κρέας και σαλάτα;
Οι πιο στερεές ή δύσκολες στη μάσηση τροφές συνήθως επανεισάγονται αργότερα από τις πολτοποιημένες και τις μαλακές τροφές. Ψωμί, πιο στερεό κρέας και ωμές σαλάτες δοκιμάζονται σταδιακά όταν οι προηγούμενες υφές καταπίνονται χωρίς δυσκολία.
Χρειάζεται ειδική δίαιτα για πάντα;
Όχι. Η ειδική υφή της διατροφής είναι προσωρινή. Όταν ολοκληρωθεί η αρχική επούλωση και η κατάποση είναι φυσιολογική, οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν σε πλήρη και ισορροπημένη διατροφή.
Πότε πρέπει να επικοινωνήσω άμεσα με τον χειρουργό;
Άμεση επικοινωνία χρειάζεται αν δεν μπορείτε να καταπιείτε υγρά, αν η δυσφαγία επιδεινώνεται, αν έχετε επαναλαμβανόμενους εμετούς, έντονο ή αυξανόμενο πόνο, πυρετό ή δεν μπορείτε να διατηρήσετε επαρκή ενυδάτωση.
Έχετε προγραμματίσει επέμβαση διαφραγματοκήλης ή βρίσκεστε στις πρώτες εβδομάδες μετά το χειρουργείο;
Η ακριβής εξέλιξη της διατροφής εξαρτάται από την επέμβαση που πραγματοποιήθηκε και από το πώς εξελίσσεται η κατάποση. Αν υπάρχει αμφιβολία για το πότε πρέπει να περάσετε στο επόμενο στάδιο, είναι προτιμότερο να ακολουθείτε τις εξατομικευμένες οδηγίες της χειρουργικής ομάδας.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη χειρουργική αντιμετώπιση δείτε τη σελίδα διαφραγματοκήλη και λαπαροσκοπική αποκατάσταση.
Για πληροφορίες ή προγραμματισμό χειρουργικής εκτίμησης μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη σελίδα επικοινωνίας ή να καλέσετε:
