Καρκίνος του παχέως εντέρου
Αδενοκαρκίνωμα Παχέος Εντέρου: Αίτια, Σταδιοποίηση (TNM) και Σύγχρονη Χειρουργική Αντιμετώπιση
Τι είναι το αδενοκαρκίνωμα παχέος εντέρου
Το αδενοκαρκίνωμα αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρκίνου του παχέος εντέρου, προερχόμενο από τα επιθηλιακά κύτταρα του βλεννογόνου. Στην πλειονότητα των περιπτώσεων αναπτύσσεται πάνω σε προϋπάρχοντες πολύποδες (αδενώματα), μέσω μιας σταδιακής καρκινογένεσης.
Αίτια και παράγοντες κινδύνου
Η ανάπτυξη του αδενοκαρκινώματος σχετίζεται με:
- Ηλικία >50 ετών
- Διατροφή πλούσια σε κόκκινο κρέας και λιπαρά
- Χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών
- Κάπνισμα και κατανάλωση αλκοόλ
- Παχυσαρκία και καθιστική ζωή
- Οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου
- Φλεγμονώδη νοσήματα εντέρου (ελκώδης κολίτιδα, νόσος Crohn)
Εντοπίσεις του αδενοκαρκινώματος
Το αδενοκαρκίνωμα μπορεί να εμφανιστεί σε οποιοδήποτε τμήμα του παχέος εντέρου:
- Δεξιό κόλον (τυφλό, ανιόν)
- Εγκάρσιο κόλον
- Αριστερό κόλον (κατιόν)
- Σιγμοειδές
- Ορθό
Οι όγκοι δεξιού κόλου συχνά εμφανίζονται με αναιμία, ενώ οι αριστεροί με αλλαγές στις κενώσεις ή απόφραξη.
Σταδιοποίηση κατά TNM
Η σταδιοποίηση γίνεται με βάση το σύστημα TNM:
- T (Tumor): βάθος διήθησης στο εντερικό τοίχωμα
- N (Nodes): προσβολή λεμφαδένων
- M (Metastasis): παρουσία απομακρυσμένων μεταστάσεων
Αναλυτικά:
- Στάδιο I: Όγκος περιορισμένος στο τοίχωμα
- Στάδιο II: Διήθηση πέρα από το τοίχωμα χωρίς λεμφαδένες
- Στάδιο III: Προσβολή λεμφαδένων
- Στάδιο IV: Απομακρυσμένες μεταστάσεις (ήπαρ, πνεύμονες)
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα ποικίλλουν ανάλογα με την εντόπιση:
- Αίμα στα κόπρανα
- Αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου
- Κοιλιακό άλγος
- Ανεξήγητη απώλεια βάρους
- Αναιμία
- Εντερική απόφραξη
Διάγνωση
Η διάγνωση βασίζεται σε:
- Κολονοσκόπηση με βιοψία
- Αξονική τομογραφία (CT)
- Μαγνητική τομογραφία (MRI) (κυρίως για ορθό)
- Καρκινικοί δείκτες (CEA)
Λαπαροσκοπική χειρουργική αντιμετώπιση
Η λαπαροσκοπική κολεκτομή αποτελεί σήμερα την προτιμώμενη μέθοδο, προσφέροντας:
- Μικρότερο τραύμα
- Ταχύτερη ανάρρωση
- Λιγότερο πόνο
- Μικρότερη νοσηλεία
Ανάλογα με την εντόπιση:
Δεξιό κόλον
- Δεξιά ημικολεκτομή
Εγκάρσιο κόλον
- Εγκάρσια κολεκτομή
Αριστερό κόλον
- Αριστερή ημικολεκτομή
Σιγμοειδές
- Σιγμοειδεκτομή
Ορθό
- Χαμηλή πρόσθια εκτομή (LAR)
- Κοιλιοπερινεϊκή εκτομή (APR) σε χαμηλούς όγκους
👉 Η επιλογή εξαρτάται από την ακριβή θέση και το στάδιο του όγκου.
Συμπληρωματική θεραπεία
- Χημειοθεραπεία (στάδιο III και επιλεγμένα στάδιο II)
- Ακτινοθεραπεία (κυρίως σε καρκίνο ορθού)
- Στοχευμένες θεραπείες σε μεταστατική νόσο
Πρόγνωση και πρόληψη
Η πρόγνωση εξαρτάται από το στάδιο διάγνωσης. Η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει σημαντικά την επιβίωση.
Πρόληψη:
- Τακτική κολονοσκόπηση
- Υγιεινή διατροφή
- Άσκηση
- Διακοπή καπνίσματος
Συχνές ερωτήσεις
Τι είναι το αδενοκαρκίνωμα του παχέος εντέρου;
Το αδενοκαρκίνωμα είναι η συχνότερη μορφή καρκίνου του παχέος εντέρου και προέρχεται από τα επιθηλιακά κύτταρα του βλεννογόνου.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα βασικά συμπτώματα περιλαμβάνουν αίμα στα κόπρανα, αλλαγές στις κενώσεις, κοιλιακό πόνο, απώλεια βάρους και αναιμία.
Πώς γίνεται η σταδιοποίηση κατά TNM;
Η σταδιοποίηση TNM βασίζεται στο βάθος διήθησης του όγκου, την προσβολή λεμφαδένων και την παρουσία μεταστάσεων.
Ποια είναι η θεραπεία;
Η θεραπεία περιλαμβάνει κυρίως χειρουργική εκτομή και, ανάλογα με το στάδιο, χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία.
Πότε προτιμάται η λαπαροσκοπική χειρουργική;
Η λαπαροσκοπική χειρουργική προτιμάται στις περισσότερες περιπτώσεις λόγω μικρότερου τραύματος, λιγότερου πόνου και ταχύτερης ανάρρωσης.
