Χολολιθίαση

Πέτρες στη Χολή: Συμπτώματα και Θεραπεία

Χολολιθίαση

Χολολιθίαση ή πέτρα στη χολή, είναι όλα εκείνα τα προβλήματα πού δημιουργούνται όταν εμφανίζονται στερεοί σχηματισμοί (πέτρες) ή χολική λάσπη (μικροσκοπικές πέτρες ή πυκνή χολή )μέσα στην  χοληδόχο κύστη (χολή) ή και στα χοληφόρα σωληνάρια δηλαδή στον ηπατικό ή στόν χοληδόχο πόρο. Όταν όμως λέμε χολή στήν καθομιλουμένη , τις περισσότερες φορές στήν πραγματικότητα εννοούμε τη χοληδόχο κύστη η οποία βρίσκεται στην κάτω επιφάνεια του ήπατος και συσσωρεύει ένα υγρό δηλαδή την χολή που παραγεται στο ήπαρ !

Πέτρες στη χολή: συμπτώματα που πρέπει να προσέξετε

Οι πέτρες στη χολή μπορεί να μην προκαλούν πάντα συμπτώματα, όταν όμως εμφανιστούν ενοχλήσεις χρειάζεται ιατρική εκτίμηση. Το πιο συχνό σύμπτωμα είναι ο πόνος στο δεξί άνω μέρος της κοιλιάς, ιδιαίτερα μετά από λιπαρό γεύμα.

Άλλα πιθανά συμπτώματα είναι:

  • πόνος που αντανακλά στην πλάτη ή στον δεξιό ώμο
  • ναυτία ή τάση για εμετό
  • φούσκωμα ή δυσπεψία μετά το φαγητό
  • πόνος που διαρκεί αρκετή ώρα ή επανέρχεται
  • πυρετός ή ρίγος
  • κιτρίνισμα στο δέρμα ή στα μάτια

Όταν ο πόνος είναι έντονος, επαναλαμβανόμενος ή συνοδεύεται από πυρετό, ίκτερο ή εμετούς, η εξέταση από χειρουργό είναι απαραίτητη.

Πέτρα στη χολή: πότε χρειάζεται χειρουργείο;

Η χειρουργική αφαίρεση της χολής συνιστάται όταν οι πέτρες στη χολή προκαλούν συμπτώματα ή όταν υπάρχει αυξημένος κίνδυνος επιπλοκών. Η επέμβαση γίνεται συνήθως λαπαροσκοπικά.

Η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή μπορεί να χρειαστεί στις εξής περιπτώσεις:

  • πέτρα στη χολή που προκαλεί πόνο ή άλλα συμπτώματα
  • αναγνώριση πολύ μικρών λίθων στη χοληδόχο κύστη στο υπερηχογράφημα
  • χολολιθίαση χωρίς συμπτώματα σε επιλεγμένους ασθενείς με διαβήτη ή καρδιολογικά προβλήματα
  • οξεία χολοκυστίτιδα
  • χολολιθίαση που έχει προκαλέσει αποφρακτικό ίκτερο ή παγκρεατίτιδα
  • πολύποδες της χοληδόχου κύστης που αυξάνονται σε μέγεθος ή δημιουργούν διαγνωστικά προβλήματα

Είναι απολύτως ορθό ότι η οριστική θεραπεία, όταν υπάρχουν συμπτώματα ή επιπλοκές, είναι συνήθως η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή.

Τι είναι η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή;

Λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή είναι η χειρουργική μέθοδος με την οποία γίνεται χειρουργική αφαίρεση της χολής μέσω λαπαροσκόπησης.  Εδώ θα βρείτε βίντεο της επέμβασης από τον χειρουργό Θεόδωρο Μηλιωρίδη και την χειρουργική του ομάδα.

Ποια είναι τα αίτια της χολολιθίασης;

Τα σημαντικότερα αίτια στα οποία αποδίδεται η χολολιθίαση είναι τα εξής:

  • Αυξημένη περιεκτικότητα της χολής σε χοληστερόλη: Δημιουργείται είτε λόγω του αυξημένου χρόνου παραμονής της χολής, είτε λόγω του αυξημένου ρυθμού απορρόφησης ύδατος ηλεκτρολυτών από την χολή. Επίσης, μπορεί να αυξηθούν τα επίπεδά της εξαιτίας των αυξημένων προσταγλαδινών και οιστρογόνων.
  • Απότομη απώλεια βάρους: Συχνά επιδιώκεται από τα παχύσαρκα άτομα, μέσω αυστηρών υποθερμιδικών διαίτων. Έχει αποδειχθεί πως απώλεια βάρους μεγαλύτερη από 1,5 κιλό την εβδομάδα, αυξάνει στατιστικά σημαντικά τον κίνδυνο για τη δημιουργία χολόλιθων.
  • Αυξημένη ενεργειακή πρόσληψη: Η αυξημένη ενεργειακή πρόσληψη είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον κίνδυνο χολολιθίασης, κυρίως λόγω της συνεισφοράς της στην ανάπτυξη της παχυσαρκίας. Η παχυσαρκία συντελεί στην δημιουργία χολόλιθων, αυξάνοντας την σύνθεση χοληστερόλης, στην έκκριση της χοληστερόλης στην χολή.

Ποιοι είναι οι παράγοντες που συμβάλλουν στη δημιουργία της χολολιθίασης;

Οι βασικοί παράγοντες που προδιαθέτουν σε χολολιθίαση είναι οι εξής:

  • Φύλο: Η νόσος εμφανίζεται με μεγαλύτερη συχνότητα σε γυναίκες άνω των 40 ετών.
  • Ηλικία: Μετά την ηλικία των 60 ετών, η χολολιθίαση είναι συχνότερη και στα δύο φύλα.
  • Παχυσαρκία: Καθώς η κατάσταση αυτή δημιουργείται από την κατανάλωση λιπαρών τροφών, είναι σαφές ότι όσοι τρέφονται με αυτές, έχουν υψηλότερο κίνδυνο και αυτό ισχύει όχι μόνο για τους παχύσαρκους, αλλά και για τους ελαφρά υπέρβαρους.
  • Οιστρογόνα: Όσο αυξάνεται η συγκέντρωση οιστρογόνων (λόγω εγκυμοσύνης, αντισυλληπτικών ή ορμονοθεραπειών) μειώνεται η κινητικότητα της χοληδόχου κύστης και ευνοείται η δημιουργία χολόλιθων.
  • Σακχαρώδης διαβήτης
  • Γρήγορη και απότομη απώλεια βάρους
  • Μεγάλα διαστήματα αυστηρής δίαιτας ή νηστείας

Διάγνωση της χολολιθίασης

Για την διάγνωση της χολολιθίασης, γίνεται κλινική εξέταση και καταγραφή των συμπτωμάτων και του ιστορικού του ασθενούς, σε συνδυασμό με εργαστηριακές εξετάσεις. Βέβαια, θα πρέπει να ειπωθεί, ότι σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν λίθοι (πέτρες) στην χολή, αλλά δεν υπάρχουν συμπτώματα.

Ο Υπέρηχος Χοληδόχου Κύστης

Υπέρηχος χοληδόχου κύστης με χολολίθους - Διάγνωση χολολιθίασηςΟ υπέρηχος άνω κοιλίας αποτελεί την πλέον αξιόπιστη εξέταση (gold standard) για τη διάγνωση της χολολιθίασης. Είναι μια ανώδυνη, ασφαλής και ταχύτατη μέθοδος που επιτρέπει τον ακριβή εντοπισμό λίθων, ακόμη και πολύ μικρού μεγέθους.
Προετοιμασία για την εξέταση
Για να είναι η απεικόνιση ευκρινής, ο ασθενής πρέπει να είναι νηστικός για τουλάχιστον 8 ώρες. Η νηστεία διασφαλίζει ότι η χολή είναι πλήρως διατεταμένη (γεμάτη), επιτρέποντας στον ιατρό να ελέγξει λεπτομερώς το τοίχωμα και το εσωτερικό της.
Τι δείχνει ο υπέρηχος;
  • Χολολίθοι & Λάσπη: Εντοπισμός πετρών ή ιζήματος που προκαλούν τους πόνους (κολικούς).
  • Φλεγμονή (Χολοκυστίτιδα): Η πάχυνση του τοιχώματος υποδεικνύει οξεία ή χρόνια φλεγμονή.
  • Πολύποδες: Οι πολύποδες στήν χολη είναι μικροι σχηματισμοί που χρήζουν παρακολούθησης ή επέμβασης.
  • Επιπλοκές: Έλεγχος για διάταση των χοληφόρων πόρων, που μπορεί να οδηγήσει σε ίκτερο ή παγκρεατίτιδα.

Άλλες εξετάσεις, όπως αξονική ή η μαγνητική τομογραφία, είναι απαραίτητες μόνο σε ειδικές περιπτώσεις για να διευκρινισθεί από τον χειρουργό η απουσία προβλήματος από το χοληδόχο πόρο (λιθίαση, λάσπη) ή  παγκρεατίτιδας

Επιπλοκές που δημιουργούνται από τη χολολιθίαση

Παγκρεατίτιδα – Ίκτερος

Ο ίκτερος οφείλεται σε απόφραξη του χοληδόχου πόρου. Χαρακτηρίζεται από το κίτρινο χρώμα του δέρματος και των επιπεφυκότων (το άσπρο του ματιού), τα σκούρα ούρα και τα αποχρωματισμένα (άσπρα) κόπρανα.

Μεγαλύτερη πιθανότητα  έχουν οι ασθενείς με “μικρολιθίαση”. Με τον ίδιο μηχανισμό δημιουργείται και η παγκρεατίτιδα, δηλαδή η φλεγμονή τού παγκρέατος, ενός άλλου οργάνου πού συμμετέχει στη διαδικασία της πέψης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η βαρύτητα της νόσου μεγαλώνει, αλλά η θεραπεία σε γενικές γραμμές είναι η ίδια.

Χολοκυστίτιδα – εμπύημα της χοληδόχου κύστης

Η χολολιθίαση οδηγεί σε συνεχή ερεθισμό της χοληδόχου κύστης και ευνοεί  την ανάπτυξη μικροβίων μέσα σε αυτή. Η φλεγμονή – μόλυνση της χοληδόχου κύστης  η χολοκυστίτιδα μπορεί να είναι χρόνια με σχετικά ήπια συμπτώματα. Επίσης, μπορεί να παρουσιάζει σύντομες φάσεις οξείας φλεγμονής, σταδιακή αλλοίωση των τοιχωμάτων και δημιουργία περιτοναϊκών και εντερικών συμφύσεων.

Σε μερικές περιπτώσεις όμως, μία πέτρα μπορεί να φράξει την έξοδο της χοληδόχου κύστης (κυστικό πόρο). Τότε ο πόνος είναι έντονος δεξιά στην κοιλιά και κάτω από τις πλευρές, και εάν η πέτρα δεν μετακινηθεί, αρχίζει η οξεία φλεγμονή στη χολή, δηλαδή η οξεία χολοκυστίτιδα με συμπτώματα, όπως:

  • Έντονος πόνος
  • Δυσφορία
  • Ρίγος
  • Πυρετός
  • Αφυδάτωση
  • Εμετός

Η οξεία χολοκυστίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε εμπύημα της χοληδόχου κύστης (συλλογή πύου).

Θεραπεία της χολολιθίασης και της χολοκυστίτιδας

Η πέτρα στη χολή δεν αποβάλλεται. Κάποιες περιπτώσεις μπορούν να αντιμετωπισθούν προσωρινά με φαρμακευτική ή διαιτητική αγωγή, όπως μείωση λήψης λιπαρών ουσιών. Αυτή η αγωγή έχει περιορισμένα και προσωρινά ποσοστά επιτυχίας.

Τα συμπτώματα της χολολιθίασης θα συνεχισθούν μέχρι να αφαιρεθεί η χολή. Παλαιότερα υπήρχε η αρχή ότι η οξεία φλεγμονή στην χολή χειρουργείται, είτε μέσα σε 24 ώρες από την έναρξη των συμπτωμάτων, είτε μετά από 3 εβδομάδες.

Σήμερα, η απάντηση στο ερώτημα «Πότε αφαιρείται η χολή;», είναι πλέον σαφής και ο ασθενής πρέπει να χειρουργείται στις πρώτες 48 ώρες από την έναρξη του πόνου ή του πυρετού. Έτσι μειώνονται οι επιπλοκές αλλά και ο συνολικός χρόνος  παραμονής στο νοσοκομείο, υπό παρακολούθηση και αγωγή.

Ο Γενικός Χειρουργός Dr Μηλιωρίδης Θεόδωρος έχοντας μεγάλη επαγγελματική εμπειρία βρίσκεται στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε απορία ή διευκρίνιση σχετικά με τη χολολιθίαση. Ο ιατρός έχει εξειδικευτεί στην προχωρημένη Λαπαροσκοπική Χειρουργική στο Strasbourg, στο πλαίσιο του ευρωπαικού προγράμματος IRCAD και είναι μέλος της Παγκόσμιας Λαπαροσκοπικής Εταιρείας. Επικοινωνήστε με τον ιατρό και κλείστε το ραντεβού σας για να λάβετε εξατομικευμένη θεραπεία.

Συχνές ερωτήσεις για τη χολολιθίαση

Τι είναι η χολολιθίαση;

Η χολολιθίαση ή πέτρα στη χολή αφορά την εμφάνιση στερεών σχηματισμών, δηλαδή πετρών, ή χολικής λάσπης μέσα στη χοληδόχο κύστη ή στα χοληφόρα σωληνάρια.

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει η χολολιθίαση;

Η χολολιθίαση μπορεί να είναι ασυμπτωματική. Όταν όμως ένας λίθος σφηνώσει σε πόρο που μεταφέρει τη χολή, μπορεί να εμφανιστεί έντονος πόνος στο πάνω δεξιό τμήμα της κοιλιάς, πόνος προς την πλάτη, δυσπεψία, ναυτία, εμετός, πυρετός, ρίγη ή ίκτερος.

Πώς γίνεται η διάγνωση της χολολιθίασης;

Η διάγνωση γίνεται με κλινική εξέταση, καταγραφή των συμπτωμάτων και του ιστορικού, εργαστηριακές εξετάσεις και υπέρηχο άνω κοιλίας.

Ποια είναι η πιο αξιόπιστη εξέταση για πέτρες στη χολή;

Ο υπέρηχος άνω κοιλίας αποτελεί την πιο αξιόπιστη εξέταση για τη διάγνωση της χολολιθίασης. Είναι ανώδυνος, ασφαλής και επιτρέπει τον εντοπισμό λίθων, χολικής λάσπης, φλεγμονής, πολυπόδων και πιθανών επιπλοκών.

Ποιες επιπλοκές μπορεί να προκαλέσει η χολολιθίαση;

Η χολολιθίαση μπορεί να προκαλέσει ίκτερο, παγκρεατίτιδα, χολοκυστίτιδα ή εμπύημα της χοληδόχου κύστης.

Πότε συνιστάται η λαπαροσκοπική αφαίρεση της χολής;

Η λαπαροσκοπική αφαίρεση της χολής συνιστάται όταν η πέτρα στη χολή προκαλεί συμπτώματα, όταν υπάρχουν πολύ μικροί λίθοι στο υπερηχογράφημα, σε ορισμένους ασθενείς χωρίς συμπτώματα αλλά με διαβήτη ή καρδιολογικά προβλήματα, σε οξεία χολοκυστίτιδα, σε χολολιθίαση που έχει προκαλέσει ίκτερο ή παγκρεατίτιδα και σε πολύποδες της χοληδόχου κύστης που αυξάνουν σε μέγεθος ή δημιουργούν διαγνωστικά προβλήματα.


Για περισσότερες πληροφορίες ή για να κλείσετε το ραντεβού σας
καλέστε στους αριθμούς:

Θεόδωρος Μηλιωρίδης Γενικός Χειρουργός Θεσσαλονίκη