ERCP και χοληδοχολιθίαση: πότε χρειάζεται και πώς γίνεται

Τι είναι η ERCP;

Η ERCP είναι μια ενδοσκοπική πράξη που χρησιμοποιείται κυρίως για την αντιμετώπιση προβλημάτων στους χοληφόρους πόρους, δηλαδή στα σωληνάκια που μεταφέρουν τη χολή από το ήπαρ προς το έντερο. Στη χοληδοχολιθίαση, ο στόχος είναι να αφαιρεθεί η πέτρα που έχει περάσει στον χοληδόχο πόρο και να αποκατασταθεί η ροή της χολής.

Συνδυάζει ενδοσκόπηση και ακτινολογική απεικόνιση, χωρίς τομή στην κοιλιά. Η πλήρης ονομασία της είναι ενδοσκοπική παλίνδρομη χολαγγειοπαγκρεατογραφία. Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες στενώσεις, διαφυγές χολής ή παθήσεις του παγκρεατικού πόρου.

Πότε χρειάζεται ERCP για πέτρα στον χοληδόχο πόρο;

Μια πέτρα στον χοληδόχο πόρο μπορεί να προκαλέσει πόνο, ίκτερο, λοίμωξη των χοληφόρων ή παγκρεατίτιδα. Η απόφαση για ERCP βασίζεται στα συμπτώματα, στις εξετάσεις αίματος και στην απεικόνιση. Όταν υπάρχει υποψία αλλά η πέτρα δεν έχει τεκμηριωθεί επαρκώς, συχνά προηγείται μαγνητική χολαγγειοπαγκρεατογραφία (MRCP) ή ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα (EUS). Έτσι αποφεύγεται μια επεμβατική πράξη μόνο για διάγνωση.

Πυρετός μαζί με ίκτερο και πόνο στην άνω κοιλιά μπορεί να σημαίνει χολαγγειίτιδα και χρειάζεται άμεση νοσοκομειακή εκτίμηση. Αντίθετα, η παγκρεατίτιδα από πέτρα δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη επείγουσας ERCP όταν δεν συνυπάρχουν χολαγγειίτιδα ή συνεχιζόμενη απόφραξη.

Προετοιμασία και αναισθησία

Πριν από την ERCP ελέγχονται το ιστορικό, οι αλλεργίες και η φαρμακευτική αγωγή, ιδιαίτερα τα αντιπηκτικά, τα αντιαιμοπεταλιακά και τα φάρμακα για τον διαβήτη. Τυχόν αλλαγές γίνονται μόνο με οδηγίες της ιατρικής ομάδας. Χρειάζεται νηστεία για το διάστημα που θα οριστεί από το κέντρο.

Η πράξη γίνεται με καταστολή ή γενική αναισθησία, ανάλογα με την περίπτωση. Αν προβλέπεται έξοδος την ίδια ημέρα, χρειάζεται συνοδός για την επιστροφή και αποφυγή οδήγησης σύμφωνα με τις οδηγίες της ομάδας.

Πώς αφαιρείται η πέτρα με ERCP;

Το ενδοσκόπιο περνά από το στόμα στο στομάχι και στο δωδεκαδάκτυλο, όπου βρίσκεται το στόμιο των χοληφόρων. Μέσα από αυτό προωθείται λεπτός καθετήρας και εγχέεται σκιαγραφικό, ώστε ο πόρος να φανεί ακτινολογικά. Συνήθως γίνεται μικρή τομή στο στόμιο, η λεγόμενη σφιγκτηροτομή, και η πέτρα αφαιρείται με ειδικό μπαλόνι ή καλάθι.

Οι μεγάλες ή δύσκολες πέτρες μπορεί να χρειαστούν πρόσθετες τεχνικές ή δεύτερη συνεδρία. Αν δεν είναι δυνατός ο πλήρης καθαρισμός, μπορεί να τοποθετηθεί προσωρινό σωληνάκι, το stent, για να παροχετεύεται η χολή. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να υπάρχει σαφές σχέδιο επανελέγχου και αφαίρεσης ή αλλαγής του.

Ανάρρωση και διατροφή μετά την ERCP

Μετά την πράξη ο ασθενής παρακολουθείται μέχρι να ανανήψει από την καταστολή ή την αναισθησία. Ήπιο φούσκωμα ή ενόχληση στον λαιμό μπορεί να εμφανιστούν παροδικά. Η έξοδος την ίδια ημέρα ή η ανάγκη νοσηλείας εξαρτώνται από την αρχική πάθηση, όσα έγιναν κατά την ERCP και την πορεία μετά από αυτή.

Η λήψη υγρών και τροφής αρχίζει όταν το επιτρέψει η ομάδα. Οι οδηγίες για τη διατροφή μετά από ERCP διαφέρουν αν έχει προηγηθεί παγκρεατίτιδα ή αν παρουσιαστεί κάποια επιπλοκή. Δεν υπάρχει μία δίαιτα που να εφαρμόζεται σε κάθε ασθενή.

Ποιοι είναι οι πιθανοί κίνδυνοι;

Οι σημαντικότερες επιπλοκές είναι η παγκρεατίτιδα, η αιμορραγία, η λοίμωξη και η διάτρηση. Υπάρχουν επίσης κίνδυνοι από την καταστολή ή την αναισθησία. Η ομάδα αξιολογεί τον ατομικό κίνδυνο και εφαρμόζει τα κατάλληλα μέτρα πρόληψης.

Έντονος ή αυξανόμενος πόνος στην κοιλιά, πυρετός, επίμονοι έμετοι, μαύρα κόπρανα ή δυσκολία στην αναπνοή μετά την ERCP χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.

Συχνές ερωτήσεις

Η ERCP αφαιρεί και τη χοληδόχο κύστη;

Όχι. Καθαρίζει τον χοληδόχο πόρο, αλλά η χοληδόχος κύστη παραμένει. Όταν οι πέτρες προέρχονται από αυτήν, συνήθως σχεδιάζεται και λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή, εφόσον το επιτρέπει η κατάσταση του ασθενούς, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος νέου επεισοδίου.

Μπορεί να χρειαστεί δεύτερη ERCP;

Ναι, ιδιαίτερα σε δύσκολες πέτρες ή όταν έχει τοποθετηθεί προσωρινό stent. Το επόμενο ραντεβού αποτελεί μέρος της θεραπείας και πρέπει να προγραμματίζεται συγκεκριμένα.