Παθήσεις θυρεοειδούς: συμπτώματα, εξετάσεις και θεραπεία
Τι είναι ο θυρεοειδής και ποιες παθήσεις εμφανίζει;
Ο θυρεοειδής είναι ένας μικρός αδένας στο μπροστινό μέρος του λαιμού, κάτω από τον λάρυγγα. Παράγει τις ορμόνες Τ4 και Τ3, που συμμετέχουν στη ρύθμιση του μεταβολισμού, της θερμοκρασίας και της λειτουργίας της καρδιάς. Οι παθήσεις του μπορεί να επηρεάζουν την παραγωγή αυτών των ορμονών, το μέγεθος του αδένα ή τη μορφή του.
Η διάκριση αυτή βοηθά στην επιλογή των εξετάσεων και της θεραπείας. Ένας θυρεοειδής με όζους μπορεί να λειτουργεί φυσιολογικά, ενώ μια ορμονική διαταραχή μπορεί να υπάρχει χωρίς εμφανή διόγκωση στον λαιμό.
Οι βασικές παθήσεις του θυρεοειδούς
Υποθυρεοειδισμός και θυρεοειδίτιδα Hashimoto
Στον υποθυρεοειδισμό ο αδένας παράγει λιγότερες ορμόνες από όσες χρειάζεται ο οργανισμός. Μπορεί να εμφανιστούν κόπωση, δυσανεξία στο κρύο, δυσκοιλιότητα και αύξηση βάρους. Η Hashimoto είναι αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα και συχνή αιτία υποθυρεοειδισμού, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι κάθε ασθενής χρειάζεται αμέσως φαρμακευτική αγωγή.
Υπερθυρεοειδισμός και νόσος Graves
Η υπερβολική παραγωγή ορμονών μπορεί να προκαλεί ταχυκαρδία, τρόμο, εφίδρωση, απώλεια βάρους και δυσκολία στον ύπνο. Στη νόσο Graves η υπερλειτουργία οφείλεται σε αυτοαντισώματα. Υπερθυρεοειδισμός μπορεί επίσης να προκύπτει από έναν ή περισσότερους όζους που παράγουν ορμόνες αυτόνομα.
Μονήρης όζος θυρεοειδούς
Μονήρης ονομάζεται ο όζος όταν στον θυρεοειδή υπάρχει μία εντοπισμένη αλλοίωση. Ο όρος περιγράφει τον αριθμό των όζων και δεν αποτελεί διάγνωση κακοήθους νεοπλασίας. Οι περισσότεροι είναι καλοήθεις, αλλά χρειάζονται αξιολόγηση με υπέρηχο και έλεγχο της λειτουργίας του αδένα. Η παρακέντηση με λεπτή βελόνα, FNA, επιλέγεται ανάλογα με τα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά, το μέγεθος και το ιστορικό.
Όζοι και πολυοζώδης βρογχοκήλη
Ο όζος είναι μια εντοπισμένη αλλοίωση μέσα στον θυρεοειδή. Όταν υπάρχουν πολλοί όζοι και διόγκωση του αδένα, γίνεται λόγος για πολυοζώδη βρογχοκήλη. Οι μεγάλοι όζοι ή η επέκταση πίσω από το στέρνο μπορεί να προκαλούν πίεση στην κατάποση ή στην αναπνοή.
Καρκίνος θυρεοειδούς
Πρόκειται για κακοήθη όγκο του αδένα. Η διάγνωση, οι ιστολογικοί τύποι και η θεραπεία παρουσιάζονται στην αναλυτική σελίδα για την κακοήθη νεοπλασία του θυρεοειδούς.
Ποιες εξετάσεις χρειάζονται;
Η διερεύνηση ξεκινά από το ιστορικό και την κλινική εξέταση. Η TSH είναι συνήθως η πρώτη εξέταση αίματος και, ανάλογα με το αποτέλεσμα, ακολουθούν η FT4 και η FT3. Τα αντιθυρεοειδικά αντισώματα βοηθούν όταν υπάρχει υποψία αυτοάνοσης πάθησης.
Το υπερηχογράφημα θυρεοειδούς και τραχήλου καταγράφει τους όζους, το μέγεθος του αδένα και τους λεμφαδένες. Μπορεί να αναγνωρίσει ύποπτα χαρακτηριστικά, αλλά δεν αποδεικνύει από μόνο του κακοήθη νεοπλασία.
Η παρακέντηση με λεπτή βελόνα, FNA, λαμβάνει κύτταρα από επιλεγμένους όζους για κυτταρολογική εξέταση. Δεν χρειάζεται σε κάθε όζο ούτε επιλέγεται υποχρεωτικά ο μεγαλύτερος. Το αποτέλεσμα καθορίζει αν αρκεί παρακολούθηση ή χρειάζεται πρόσθετος έλεγχος.
Το σπινθηρογράφημα χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, κυρίως όταν η TSH είναι χαμηλή, για να εντοπιστεί αυτόνομη παραγωγή ορμονών. Γίνεται με ραδιοφάρμακο και δεν αποτελεί εξέταση ρουτίνας για κάθε πάθηση του θυρεοειδούς.
Πότε χρειάζεται χειρουργική αντιμετώπιση;
Η χειρουργική εκτίμηση έχει θέση σε κακοήθη νεοπλασία ή ισχυρή υποψία κακοήθειας, σε βρογχοκήλη που πιέζει την τραχεία ή τον οισοφάγο και σε επιλεγμένες περιπτώσεις υπερθυρεοειδισμού. Η θυρεοειδεκτομή δεν αποτελεί συνήθη θεραπεία του υποθυρεοειδισμού.
Η απόφαση για λοβεκτομή ή ολική θυρεοειδεκτομή λαμβάνεται με βάση τη διάγνωση και τα ευρήματα. Μετά την ολική αφαίρεση χρειάζεται καθημερινή λήψη θυροξίνης. Οι παραθυρεοειδείς αδένες, που βρίσκονται κοντά στον θυρεοειδή και ρυθμίζουν το ασβέστιο, προστατεύονται κατά την επέμβαση.
Συχνές ερωτήσεις
Φυσιολογική TSH σημαίνει ότι δεν υπάρχει όζος;
Όχι. Η TSH δείχνει τη λειτουργία του αδένα. Όζοι, ακόμη και ύποπτοι, μπορεί να υπάρχουν με φυσιολογικές ορμονικές εξετάσεις.
Η διόγκωση του θυρεοειδούς σημαίνει ότι χρειάζεται χειρουργείο;
Η ένδειξη εξαρτάται από τα συμπτώματα, την εξέλιξη, τη λειτουργία του αδένα και την αξιολόγηση των όζων. Η διόγκωση μόνη της δεν καθορίζει τη θεραπεία.
Χρειάζεται υπέρηχος σε κάθε ορμονική διαταραχή;
Ο υπέρηχος προστίθεται όταν υπάρχουν ευρήματα όπως όζος, διόγκωση ή άλλη κλινική ένδειξη. Δεν αντικαθιστά τις εξετάσεις αίματος.
Ραντεβού με τον Γενικό Χειρουργό ΜΗΛΙΩΡΙΔΗ Θ.
Για εξατομικευμένη χειρουργική εκτίμηση σχετικά με τις παθήσεις του θυρεοειδούς, προγραμματίστε ραντεβού στο ιατρείο.
Ιατρείο: Δημητρίου Φωκά 4 & Θεμιστοκλή Σοφούλη 25, Πυλαία 55535, Θεσσαλονίκη
Οδηγίες πρόσβασης ↗