Σκωληκοειδίτιδα: συμπτώματα, διάγνωση και θεραπεία

Τι είναι η σκωληκοειδίτιδα;

Η σκωληκοειδής απόφυση είναι ένα στενό τμήμα του εντέρου που ξεκινά από το τυφλό, κοντά στην αρχή του παχέος εντέρου. Όταν φλεγμαίνει, προκαλεί οξεία σκωληκοειδίτιδα. Η απόφραξη του αυλού της είναι ένας πιθανός μηχανισμός, αλλά δεν διαπιστώνεται συγκεκριμένη αιτία σε κάθε ασθενή.

Η έγκαιρη εξέταση βοηθά να καθοριστεί η βαρύτητα της φλεγμονής και ποια θεραπεία είναι κατάλληλη.

Ποια είναι τα συμπτώματα της σκωληκοειδίτιδας;

Ο πόνος μπορεί να αρχίσει γύρω από τον ομφαλό και να μετακινηθεί χαμηλά δεξιά. Συχνά συνοδεύεται από ανορεξία, ναυτία, εμετό ή πυρετό. Μπορεί να επιδεινώνεται με την κίνηση ή τον βήχα. Η θέση και η ένταση διαφέρουν, ιδιαίτερα σε παιδιά, εγκύους και μεγαλύτερους ανθρώπους, ενώ παρόμοιος πόνος μπορεί να έχει και άλλη αιτία.

Χρειάζεται άμεση εκτίμηση όταν ο πόνος επιμένει ή χειροτερεύει, εξαπλώνεται στην κοιλιά ή συνοδεύεται από έντονη αδιαθεσία. Η απουσία πυρετού δεν αποκλείει τη σκωληκοειδίτιδα.

Ποιες επιπλοκές μπορεί να εμφανιστούν;

Η φλεγμονή μπορεί να επεκταθεί στους γύρω ιστούς. Σε ορισμένες περιπτώσεις η σκωληκοειδής απόφυση παρουσιάζει διάτρηση (ρήξη): τότε μπορεί να σχηματιστεί φλεγμονώδης μάζα ή απόστημα και να περιοριστεί η περιτονίτιδα στην περιοχή της σκωληκοειδούς. Σε βαρύτερες περιπτώσεις η λοίμωξη εξαπλώνεται στην κοιλιά και προκαλεί γενικευμένη περιτονίτιδα.

Οι καταστάσεις αυτές απαιτούν επείγουσα νοσοκομειακή αντιμετώπιση, αλλά η θεραπεία δεν είναι ίδια για όλους. Ένα εντοπισμένο απόστημα μπορεί να χρειαστεί αντιβιοτικά ή παροχέτευση, ενώ η γενικευμένη περιτονίτιδα συνήθως απαιτεί επείγουσα επέμβαση και αντιμετώπιση της λοίμωξης.

Πώς γίνεται η διάγνωση της σκωληκοειδίτιδας;

Ο γιατρός συνδυάζει την περιγραφή και την εξέλιξη του πόνου με την εξέταση της κοιλιάς. Οι εξετάσεις αίματος μπορούν να δείξουν φλεγμονή, αλλά δεν αρκούν μόνες τους για διάγνωση. Ανάλογα με την ηλικία, την εγκυμοσύνη και τα ευρήματα, μπορεί να γίνει υπερηχογράφημα, αξονική τομογραφία ή άλλη κατάλληλη απεικόνιση.

Ποιες άλλες παθήσεις μπορεί να μοιάζουν με σκωληκοειδίτιδα;

Παρόμοιος πόνος μπορεί να οφείλεται σε γαστρεντερίτιδα, φλεγμονή του εντέρου, δεξιά εκκολπωματίτιδα, πέτρα στον ουρητήρα ή ουρολοίμωξη. Σε αγόρια και νέους άνδρες, η ενόχληση στον όρχι απαιτεί να αποκλειστεί η συστροφή του.

Στις γυναίκες εξετάζονται επίσης η έκτοπη κύηση, η συστροφή ωοθήκης, οι επιπλοκές κύστης ωοθήκης και η φλεγμονώδης νόσος της πυέλου. Όταν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης, χρειάζεται έλεγχος κύησης. Η έκτοπη κύηση και οι συστροφές είναι επείγοντα περιστατικά.

Χρειάζεται πάντα χειρουργείο;

Η σκωληκοειδεκτομή είναι η καθιερωμένη και οριστική αντιμετώπιση για πολλούς ασθενείς. Σε επιλεγμένη μη επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα μπορεί να συζητηθεί θεραπεία με αντιβιοτικά, αφού επιβεβαιωθεί ότι δεν υπάρχει διάτρηση ή απόστημα και εκτιμηθεί η δυνατότητα παρακολούθησης. Με αυτή την επιλογή υπάρχει πιθανότητα να χρειαστεί επέμβαση αργότερα.

Αν υπάρχει επιπλοκή, το σχέδιο εξαρτάται από το αν η φλεγμονή είναι εντοπισμένη ή έχει εξαπλωθεί στην κοιλιά, όπως περιγράφεται παραπάνω. Η απόφαση λαμβάνεται στο νοσοκομείο από τη χειρουργική ομάδα. Τα αντιβιοτικά στο σπίτι χωρίς διάγνωση και παρακολούθηση δεν αποτελούν ασφαλή λύση.

Πώς γίνεται η λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή;

Η επέμβαση γίνεται συνήθως με γενική αναισθησία. Μέσα από μικρές τομές εισάγονται κάμερα και εργαλεία, ώστε να αφαιρεθεί η σκωληκοειδής απόφυση. Ο αριθμός και η θέση των τομών, καθώς και ο καθαρισμός της κοιλιάς όταν χρειάζεται, εξαρτώνται από τα ευρήματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιλεγεί ή να χρειαστεί ανοικτή επέμβαση.

Η λαπαροσκοπική επέμβαση είναι η συνήθης χειρουργική επιλογή, με μικρές τομές και συχνά ταχύτερη ανάρρωση. Η τεχνική προσαρμόζεται στη βαρύτητα της φλεγμονής και στην κατάσταση του ασθενούς.

Το βίντεο σκωληκοειδεκτομής παρουσιάζει τη διαδικασία μιας επέμβασης. Τα ευρήματα και η τεχνική διαφέρουν ανάλογα με το περιστατικό.

Πώς εξελίσσεται η ανάρρωση μετά τη σκωληκοειδεκτομή;

Μετά από απλή λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή, η κινητοποίηση συνήθως αρχίζει νωρίς και η νοσηλεία μπορεί να είναι σύντομη. Μετά από διάτρηση ή απόστημα μπορεί να χρειαστούν περισσότερες ημέρες νοσηλείας και θεραπείας. Η επιστροφή στην εργασία και στην άσκηση εξαρτάται από τα ευρήματα, την επέμβαση και τη φύση της δραστηριότητας.

Πριν από την έξοδο δίνονται οδηγίες για την περιποίηση των τομών, την αναλγησία και την επανεξέταση. Πυρετός, αυξανόμενος πόνος, ερυθρότητα ή έκκριση από το τραύμα χρειάζονται επικοινωνία με τη χειρουργική ομάδα και ιατρική εκτίμηση. Αντιβιοτικά μετά την επέμβαση δεν χρειάζονται σε όλες τις περιπτώσεις.

Διατροφή μετά την επέμβαση

Μετά από ανεπίπλεκτη σκωληκοειδεκτομή, η λήψη υγρών και τροφής συνήθως ξεκινά νωρίς, εφόσον το επιτρέπει η χειρουργική ομάδα και ο ασθενής την ανέχεται χωρίς ναυτία ή εμετό. Σε διάτρηση ή άλλες επιπλοκές, ο χρόνος και ο τρόπος σίτισης προσαρμόζονται στην πορεία της ανάρρωσης.