Ογκολογία
Χειρουργική ογκολογία: διάγνωση και αντιμετώπιση όγκων
Θεόδωρος Μηλιωρίδης · Γενικός Χειρουργός
Τι είναι η χειρουργική ογκολογία;
Η χειρουργική ογκολογία αφορά τη διάγνωση και την αντιμετώπιση όγκων με χειρουργικές επεμβάσεις. Η αφαίρεση ενός κακοήθους όγκου σχεδιάζεται με βάση το όργανο στο οποίο βρίσκεται, τον ιστολογικό τύπο και την έκταση της νόσου. Δεν αρκεί επομένως μόνο η θέση ή το μέγεθός του για να επιλεγεί η κατάλληλη επέμβαση.
Ο γενικός χειρουργός συμμετέχει στην εκτίμηση και στη θεραπεία μαζί με τις υπόλοιπες ειδικότητες που χρειάζεται κάθε περίπτωση. Το ζητούμενο είναι ένα ενιαίο σχέδιο, στο οποίο η επέμβαση, οι άλλες θεραπείες και η παρακολούθηση έχουν συγκεκριμένο σκοπό και σωστή σειρά.
Πώς σχεδιάζεται η αντιμετώπιση ενός όγκου;
Η εκτίμηση ξεκινά από το ιστορικό, την κλινική εξέταση και τις ήδη διαθέσιμες εξετάσεις. Η βιοψία ή η εξέταση του ιστού που αφαιρέθηκε προσδιορίζει τον τύπο του όγκου. Ο απεικονιστικός έλεγχος εξετάζει τη σχέση του με γειτονικά όργανα, τους λεμφαδένες και την πιθανή παρουσία μεταστάσεων.
Η σταδιοποίηση δεν είναι ίδια σε όλες τις παθήσεις. Ανάλογα με το όργανο μπορεί να χρειάζεται αξονική, μαγνητική, ενδοσκοπικός έλεγχος ή άλλη ειδική εξέταση. Παράλληλα αξιολογούνται η θρέψη, η καρδιοαναπνευστική λειτουργία και τα συνοδά νοσήματα, ώστε το θεραπευτικό σχέδιο να ανταποκρίνεται και στις δυνατότητες του ασθενούς.
Ποιοι συμμετέχουν στη θεραπεία;
Στην ογκολογική αντιμετώπιση συνεργάζονται ο χειρουργός, ο παθολόγος ογκολόγος, ο ακτινοθεραπευτής ογκολόγος, ο ακτινολόγος και ο παθολογοανατόμος. Ανάλογα με τη νόσο συμμετέχουν επίσης γαστρεντερολόγος, ενδοκρινολόγος, δερματολόγος ή άλλος ειδικός.
Το ογκολογικό συμβούλιο συνδυάζει αυτά τα ευρήματα και καθορίζει αν θα προηγηθεί επέμβαση ή άλλη θεραπεία. Η ανάγκη χημειοθεραπείας, ακτινοθεραπείας ή άλλης ογκολογικής αγωγής εξαρτάται από τη συγκεκριμένη διάγνωση. Δεν εφαρμόζονται όλες οι θεραπείες σε κάθε ασθενή.
Οι βασικές ογκολογικές παθήσεις και επεμβάσεις
Στις παρακάτω σελίδες παρουσιάζονται οι εξετάσεις, οι θεραπευτικές επιλογές και η ανάρρωση για κάθε πάθηση.
- Κακοήθης νεοπλασία παχέος εντέρου και ορθού: η θέση του όγκου καθορίζει το είδος της εκτομής και τη δυνατότητα αναστόμωσης.
- Όγκοι παχέος εντέρου: διαφορετικά είδη όγκων και οι αποφάσεις για αφαίρεση ή παρακολούθηση.
- Κακοήθης νεοπλασία στομάχου και γαστρεκτομή: μερική ή ολική αφαίρεση του στομάχου και διατροφική προσαρμογή.
- Κακοήθης νεοπλασία παγκρέατος και παγκρεατεκτομή: επέμβαση Whipple ή άλλη εκτομή ανάλογα με την εντόπιση.
- Κακοήθης νεοπλασία ήπατος και ηπατεκτομή: διάκριση πρωτοπαθούς όγκου και μεταστάσεων, με αξιολόγηση της λειτουργίας του ήπατος.
- Κακοήθης νεοπλασία θυρεοειδούς: διερεύνηση όζου και επιλογή της κατάλληλης έκτασης επέμβασης.
- Βασικοκυτταρικό και ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα και σπίλοι και μελάνωμα: ιστολογική διάγνωση και χειρουργική αντιμετώπιση δερματικών βλαβών.
Ποιος είναι ο στόχος της επέμβασης;
Όταν είναι εφικτό, η επέμβαση αποσκοπεί στην πλήρη αφαίρεση της νόσου, με κατάλληλα χειρουργικά όρια και, όπου χρειάζεται, τους αντίστοιχους λεμφαδένες. Η ιστολογική εξέταση δείχνει αν τα όρια είναι ελεύθερα και προσφέρει πληροφορίες για την επόμενη θεραπευτική απόφαση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις ο στόχος είναι διαφορετικός: η ανακούφιση από απόφραξη, αιμορραγία ή άλλο σημαντικό σύμπτωμα. Η διάκριση μεταξύ θεραπευτικής και ανακουφιστικής επέμβασης εξηγείται πριν από το χειρουργείο, μαζί με τις εναλλακτικές και τους ουσιαστικούς κινδύνους.
Ανάρρωση και παρακολούθηση
Η διάρκεια νοσηλείας και η επιστροφή στις δραστηριότητες εξαρτώνται από την επέμβαση, τη γενική κατάσταση και τη μετεγχειρητική πορεία. Η αντιμετώπιση του πόνου, η κινητοποίηση και η κατάλληλη διατροφή έχουν σημαντική θέση στην αποκατάσταση.
Μετά το εξιτήριο ακολουθούν ο έλεγχος του τραύματος, η συζήτηση της ιστολογικής εξέτασης και ένα συγκεκριμένο πρόγραμμα παρακολούθησης. Ο ασθενής χρειάζεται σαφή ενημέρωση για τα συμπτώματα που απαιτούν επικοινωνία με την ομάδα και για τις εξετάσεις που θα ακολουθήσουν.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται χειρουργείο σε κάθε κακοήθη νεοπλασία;
Η ένδειξη εξαρτάται από τον τύπο, την έκταση της νόσου και το αναμενόμενο όφελος για τον συγκεκριμένο ασθενή.
Η λαπαροσκοπική επέμβαση είναι πάντα προτιμότερη;
Μπορεί να προσφέρει πλεονεκτήματα στην ανάρρωση, αρκεί να είναι κατάλληλη για τη συγκεκριμένη περίπτωση και να τηρούνται πλήρως οι ογκολογικές αρχές.
Χειρουργική εκτίμηση στη Θεσσαλονίκη
Η συνάντηση με τον Θεόδωρο Μηλιωρίδη επιτρέπει την αξιολόγηση των συμπτωμάτων και των διαθέσιμων εξετάσεων, καθώς και τη συζήτηση των επόμενων βημάτων. Ο προγραμματισμός ραντεβού γίνεται στο 2310 380039 ή μέσω της επικοινωνίας με το ιατρείο.