Καρκίνος δέρματος
Καρκίνος δέρματος: συμπτώματα και χειρουργική αφαίρεση
Θεόδωρος Μηλιωρίδης · Γενικός Χειρουργός
Τι είναι ο καρκίνος του δέρματος;
Ο καρκίνος του δέρματος είναι κακοήθης όγκος που εμφανίζεται στους ιστούς του δέρματος. Οι συχνότερες μορφές είναι το βασικοκυτταρικό και το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα. Το μελάνωμα αποτελεί διαφορετικό τύπο, με ξεχωριστή αξιολόγηση και αντιμετώπιση.
Το βασικοκυτταρικό και το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα μπορούν συνήθως να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά όταν αναγνωριστούν έγκαιρα. Μια βλάβη που μεγαλώνει, αιμορραγεί ή δεν επουλώνεται χρειάζεται εξέταση, ακόμη και αν είναι ανώδυνη.
Βασικοκυτταρικό καρκίνωμα: πώς εμφανίζεται;
Το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα είναι ο συχνότερος καρκίνος του δέρματος. Εμφανίζεται συχνά σε περιοχές που εκτίθενται στον ήλιο, όπως το πρόσωπο, η μύτη, τα αυτιά και ο λαιμός. Μπορεί να μοιάζει με μικρό γυαλιστερό οζίδιο, με κοκκινωπή πλάκα ή με πληγή που κλείνει προσωρινά και ανοίγει ξανά.
Συνήθως εξελίσσεται αργά και δίνει μεταστάσεις εξαιρετικά σπάνια. Ωστόσο, μπορεί να διηθήσει και να καταστρέψει γειτονικούς ιστούς αν παραμείνει χωρίς θεραπεία. Η θέση και το βάθος του έχουν ιδιαίτερη σημασία όταν βρίσκεται κοντά στα βλέφαρα, στη μύτη ή στα αυτιά.
Ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα: τι διαφέρει;
Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα μπορεί να εμφανίζεται ως σκληρή υπερυψωμένη βλάβη, τραχιά κόκκινη πλάκα ή έλκος με κρούστα. Μπορεί να αιμορραγεί, να πονά ή να μεγαλώνει σταδιακά. Εντοπίζεται συχνά σε δέρμα με χρόνια έκθεση στον ήλιο, αλλά μπορεί να εμφανιστεί και σε άλλες περιοχές.
Έχει μεγαλύτερη πιθανότητα επέκτασης σε λεμφαδένες ή άλλα όργανα από το βασικοκυτταρικό. Ο κίνδυνος δεν είναι ίδιος για κάθε όγκο: επηρεάζεται από το βάθος, το μέγεθος, τη θέση, τα ιστολογικά χαρακτηριστικά και την ανοσολογική κατάσταση του ασθενούς.
Παράγοντες κινδύνου και πρόληψη
Η υπεριώδης ακτινοβολία από τον ήλιο και το solarium αποτελεί βασικό παράγοντα κινδύνου. Επιβαρυντικά είναι επίσης το ανοιχτόχρωμο δέρμα, το ιστορικό ηλιακών εγκαυμάτων, προηγούμενος καρκίνος του δέρματος και η ανοσοκαταστολή. Η νόσος μπορεί πάντως να εμφανιστεί σε ανθρώπους οποιουδήποτε χρώματος δέρματος.
Η προστασία περιλαμβάνει σκιά, κατάλληλα ρούχα, καπέλο και αντηλιακό, μαζί με αποφυγή του τεχνητού μαυρίσματος. Η ακτινική υπερκεράτωση, μια επίμονη τραχιά περιοχή σε ηλιοεκτεθειμένο δέρμα, χρειάζεται αξιολόγηση επειδή ορισμένες τέτοιες βλάβες μπορούν να εξελιχθούν σε ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Η κλινική εξέταση αξιολογεί τη μορφή, τη διάρκεια και την εξέλιξη της βλάβης. Η δερματοσκόπηση βοηθά στην εκτίμηση, αλλά η οριστική διάγνωση βασίζεται στην ιστολογική εξέταση. Ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση, λαμβάνεται τμήμα της βλάβης ή αφαιρείται ολόκληρη.
Η ιστολογική έκθεση προσδιορίζει τον τύπο του καρκινώματος και χαρακτηριστικά που επηρεάζουν τη θεραπεία. Σε βλάβες υψηλότερου κινδύνου μπορεί να χρειάζεται εξέταση των λεμφαδένων και επιπλέον απεικονιστικός έλεγχος. Δεν απαιτούνται οι ίδιες εξετάσεις σε κάθε μικρό δερματικό όγκο.
Χειρουργική αφαίρεση και άλλες θεραπευτικές επιλογές
Η χειρουργική εκτομή αφαιρεί τον όγκο μαζί με περιθώριο γύρω του. Η ιστολογική εξέταση ελέγχει αν τα όρια είναι ελεύθερα. Το τραύμα μπορεί να κλείσει με ράμματα ή, όταν το έλλειμμα είναι μεγαλύτερο, με κρημνό ή δερματικό μόσχευμα.
Σε επιλεγμένους όγκους, ιδιαίτερα σε δύσκολες θέσεις ή υποτροπές, μπορεί να προτιμηθεί χειρουργική Mohs, με διαδοχικό μικροσκοπικό έλεγχο των ορίων. Η επιλογή εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά της βλάβης και τις διαθέσιμες εξειδικευμένες υπηρεσίες.
Ορισμένες επιφανειακές βλάβες χαμηλού κινδύνου αντιμετωπίζονται με άλλες τοπικές μεθόδους. Η καταστροφή μιας αδιευκρίνιστης βλάβης με laser δεν υποκαθιστά τη διάγνωση και τον έλεγχο των ορίων. Ακτινοθεραπεία ή συστηματική θεραπεία εξετάζονται σε συγκεκριμένες ενδείξεις από την αρμόδια ομάδα.
Ανάρρωση και παρακολούθηση
Πολλές μικρές εκτομές γίνονται με τοπική αναισθησία. Η περιποίηση του τραύματος, η αφαίρεση των ραμμάτων και ο περιορισμός δραστηριοτήτων καθορίζονται από τη θέση και τον τρόπο σύγκλεισης. Πιθανοί κίνδυνοι είναι η αιμορραγία, η λοίμωξη, η ουλή και η δυσκολία επούλωσης.
Μετά τη θεραπεία χρειάζονται επανέλεγχοι για υποτροπή αλλά και για νέους όγκους. Νέα βλάβη σε διαφορετικό σημείο δεν είναι κατ’ ανάγκη υποτροπή του αρχικού καρκίνου. Το πρόγραμμα παρακολούθησης προσαρμόζεται στο ιστορικό και στον κίνδυνο κάθε ασθενούς.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί να υπάρχει καρκίνος του δέρματος χωρίς πόνο;
Ναι, γι’ αυτό η απουσία πόνου δεν αρκεί για να θεωρηθεί μια επίμονη ή μεταβαλλόμενη βλάβη καλοήθης.
Οι φωτογραφίες αρκούν για διάγνωση;
Οι εικόνες βοηθούν στην ενημέρωση, αλλά η εκτίμηση μιας συγκεκριμένης βλάβης απαιτεί εξέταση και, όταν υπάρχει ένδειξη, βιοψία.
Θετικά χειρουργικά όρια σημαίνουν μετάσταση;
Όχι, σημαίνουν ότι καρκινικός ιστός φτάνει στο όριο του αφαιρεθέντος δείγματος και χρειάζεται εκτίμηση για συμπληρωματική τοπική θεραπεία.
Ραντεβού με τον Γενικό Χειρουργό ΜΗΛΙΩΡΙΔΗ Θ.
Για εξατομικευμένη χειρουργική εκτίμηση σχετικά με την κακοήθη νεοπλασία του δέρματος, προγραμματίστε ραντεβού στο ιατρείο.
Ιατρείο: Δημητρίου Φωκά 4 & Θεμιστοκλή Σοφούλη 25, Πυλαία 55535, Θεσσαλονίκη
Οδηγίες πρόσβασης ↗