Χολολιθίαση Και Λαπαροσκοπική Χολοκυστεκτομή

Τι είναι η χολολιθίαση;

Χολολιθίαση ή πέτρα στη χολή, είναι όλα εκείνα τα προβλήματα πού δημιουργούνται όταν εμφανίζονται στερεοί σχηματισμοί (πέτρες) μέσα στην  χοληδόχο κύστη ή και στα  χοληφόρα σωληνάρια. Όταν λοιπόν λέμε χολή, εννοούμε τη χοληδόχο κύστη.

Τι είναι η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή;

Ενώ λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή είναι η χειρουργική μέθοδος, με την οποία  αφαιρείται η χοληδόχος κύστη,  μέσω λαπαροσκόπησης. Η χολή  είναι ένα υγρό, που παράγεται από το συκώτι (ήπαρ) και συμμετέχει στην πέψη, κυρίως των λιπών. Εδώ θα βρείτε βίντεο της επέμβασης από τον χειρουργό Θεόδωρο Μηλιωρίδη και την χειρουργική του ομάδα.

Ποια είναι τα αίτια της χολολιθίασης;

Τα σημαντικότερα αίτια στα οποία αποδίδεται η χολολιθίαση είναι τα εξής:

  • Η αυξημένη περιεκτικότητα της χολής σε χοληστερόλη, που δημιουργείται είτε λόγω του αυξημένου χρόνου παραμονής της χολής, είτε λόγω του αυξημένου ρυθμού απορρόφησης ύδατος ηλεκτρολυτών από την χολή, είτε εξαιτίας των αυξημένων προσταγλαδινών και οιστρογόνων
  • Η αυξημένη ενεργειακή πρόσληψη, είναι άμεσα συνδεδεμένη με τον κίνδυνο χολολιθίασης, κυρίως λόγω της συνεισφοράς της στην ανάπτυξη της παχυσαρκίας. Η παχυσαρκία συντελεί στην δημιουργία χολόλιθων, αυξάνοντας την σύνθεση χοληστερόλης, στην έκκριση της χοληστερόλης στην χολή.
  • Η απότομη απώλεια βάρους, που συχνά επιδιώκεται από τα παχύσαρκα άτομα, μέσω αυστηρών υποθερμιδικών διαίτων. Έχει αποδειχθεί πως απώλεια βάρους μεγαλύτερη από 1,5 κιλό την εβδομάδα, αυξάνει στατιστικά σημαντικά τον κίνδυνο για τη δημιουργία χολόλιθων

Ποιοι είναι οι παράγοντες που συμβάλλουν στη χολολιθίαση;

Oι βασικοί παράγοντες που προδιαθέτουν σε χολολιθίαση είναι οι εξής:

  • Φύλο.Η νόσος εμφανίζεται με μεγαλύτερη συχνότητα σε γυναίκες άνω των 40 ετών
  • Ηλικία.Μετά την ηλικία των 60 ετών, η χολολιθίαση είναι συχνότερη και στα δύο φύλα
  • Παχυσαρκία.Καθώς η κατάσταση αυτή δημιουργείται από την κατανάλωση λιπαρών τροφών, είναι σαφές ότι όσοι τρέφονται με αυτές, έχουν υψηλότερο κίνδυνο και αυτό ισχύει όχι μόνο για τους παχύσαρκους, αλλά και για τους ελαφρά υπέρβαρους
  • Οιστρογόνα.Όσο αυξάνεται η συγκέντρωση οιστρογόνων (λόγω εγκυμοσύνης, αντισυλληπτικών ή ορμονοθεραπειών) μειώνεται η κινητικότητα της χοληδόχου κύστης και ευνοείται η δημιουργία χολόλιθων
  • Σακχαρώδης διαβήτης
  • Γρήγορη και απότομη απώλεια βάρους
  • Μεγάλα διαστήματα αυστηρής δίαιτας ή νηστείας

 

Ποια είναι τα συμπτώματα της χολολιθίασης;

Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι πέτρες στη χολή είναι εντελώς ασυμπτωματικές. Η ύπαρξη χολόλιθων, συνήθως γίνεται αντιληπτή όταν αυτοί σφηνώσουν, σε έναν από τους πόρους που μεταφέρουν τη χολή.

Όταν συμβεί μια τέτοια απόφραξη, είναι πιθανό να εμ­φανιστούν τα εξής συμπτώματα:

  • Έντονος και ξαφνικός πόνος που εντοπίζεται στο πά­νω δεξιό τμήμα της κοιλιάς και ίσως να εκτείνεται και προς το πάνω τμή­μα της πλάτης
  • Επαναλαμβανόμενα επεισόδια ή υπο­τροπές δυσπεψίας
  • Έντονη ναυτία και εμετός
  • Πυρετός και ρίγη
  • Ίκτερος

Μεγάλο μέρος του  πληθυσμού πάσχει από χολολιθίαση, αν και αρκετά συχνά η κατάσταση αυτή δεν συνοδεύεται από ενοχλήσεις και κλινικά συμπτώματα, παραμένει δηλαδή ασυμπτωματική και ανακαλύπτεται τυχαία σε ένα υπερηχογράφημα.

Σε πολλές περιπτώσεις, ο ασθενής παραπονείται για φουσκώματα μετά το φαγητό ή πόνους που δεν είναι εύκολο να περιγραφούν, αλλά συνήθως αφορούν στο δεξιό πάνω μέρος της κοιλιάς ή την πλάτη.

Διάγνωση της χολολιθίασης

λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομηΓια την διάγνωση της χολολιθίασης, γίνεται κλινική εξέταση και καταγραφή των συμπτωμάτων και του ιστορικού του ασθενούς, σε συνδυασμό με εργαστηριακές εξετάσεις. Βέβαια θα πρέπει να ειπωθεί ότι σε πολλές περιπτώσεις υπάρχουν λίθοι (πέτρες) στην χολή, αλλά δεν υπάρχουν συμπτώματα.

Άλλες εξετάσεις, όπως  αξονική ή η μαγνητική τομογραφία, είναι απαραίτητες μόνο σε ειδικές περιπτώσεις για να διευκρινισθεί από τον χειρουργό η απουσία προβλήματος από το χοληδόχο πόρο (λιθίαση, λάσπη, ιστορικό παγκρεατίτιδας κλπ.)

 

Επιπλοκές που δημιουργούνται από τη χολολιθίαση

Παγκρεατίτιδα – Ίκτερος

Ο ίκτερος οφείλεται σε απόφραξη του χοληδόχου πόρου και χαρακτηρίζεται από το κίτρινο χρώμα του δέρματος και των επιπεφυκότων (το άσπρο του ματιού), τα σκούρα ούρα και τα αποχρωματισμένα (άσπρα) κόπρανα.

Μεγαλύτερη πιθανότητα  έχουν οι ασθενείς με “μικρολιθίαση”. Με τον ίδιο μηχανισμό δημιουργείται και η παγκρεατίτιδα, δηλαδή η φλεγμονή τού παγκρέατος, ενός άλλου οργάνου πού συμμετέχει στη διαδικασία της πέψης. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η βαρύτητα της νόσου μεγαλώνει, αλλά η θεραπεία σε γενικές γραμμές είναι η ίδια.

Πολύποδας χοληδόχου κύστης

Ο όρος “πολύποδας” της χοληδόχου κύστης, αφορά συνήθως τυχαίο εύρημα ενός υπερηχογραφήματος. Τις περισσότερες φορές, αυτό που περιγράφεται ως πολύποδας στη χολή, είναι κάποιος χοληστερινικός λίθος ή φλεγμονώδης ιστός και σπανιότερα αληθινός  πολύποδας. Όταν ο πολύποδας χολής μεγαλώνει σε μέγεθος ή ξεπερνά τα 10 χιλιοστά, τότε συστήνεται χολοκυστεκτομή.

Χολοκυστίτιδα – εμπύημα της χοληδόχου κύστης

χολολιθίασηΗ χολολιθίαση οδηγεί σε συνεχή ερεθισμό της χοληδόχου κύστης και ευνοεί  την ανάπτυξη μικροβίων μέσα σε αυτή. Η φλεγμονή – μόλυνση της χοληδόχου κύστης (χολοκυστίτιδα) μπορεί να είναι χρόνια, με σχετικά ήπια συμπτώματα, σύντομες φάσεις οξείας φλεγμονής, αλλά και σταδιακή αλλοίωση των τοιχωμάτων και δημιουργία περιτοναϊκών και εντερικών συμφύσεων.

Σε μερικές περιπτώσεις όμως, μία πέτρα μπορεί να φράξει την έξοδο της χοληδόχου κύστης (κυστικό πόρο), τότε ο πόνος είναι έντονος δεξιά στην κοιλιά και κάτω από τις πλευρές, και εάν η πέτρα δεν μετακινηθεί, αρχίζει η οξεία φλεγμονή στην χολή, δηλαδή η οξεία χολοκυστίτιδα με συμπτώματα, όπως:

  • Έντονος πόνος
  • Δυσφορία
  • Ρίγος
  • Πυρετός
  • Αφυδάτωση
  • Εμετός

Η οξεία χολοκυστίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε εμπύημα της χοληδόχου κύστης (συλλογή πύου).

Θεραπεία της χολολιθίασης και της χολοκυστίτιδας

Οι πέτρες στην χολή δεν αποβάλλονται. Κάποιες περιπτώσεις μπορούν να αντιμετωπισθούν προσωρινά με φαρμακευτική ή διαιτητική αγωγή, όπως μείωση λήψης λιπαρών ουσιών. Αυτή η αγωγή έχει περιορισμένα και προσωρινά ποσοστά επιτυχίας.

Τα συμπτώματα της χολολιθίασης θα συνεχισθούν μέχρι να αφαιρεθεί η χολή. Παλαιότερα υπήρχε η αρχή ότι η οξεία φλεγμονή στην χολή χειρουργείται, είτε μέσα σε 24 ώρες από την έναρξη των συμπτωμάτων, είτε μετά από 3 εβδομάδες.

Σήμερα, η απάντηση στο ερώτημα «Πότε αφαιρείται η χολή;», είναι πλέον σαφής και ο ασθενής πρέπει να χειρουργείται στις πρώτες 48 ώρες από την έναρξη του πόνου ή του πυρετού. Έτσι μειώνονται οι επιπλοκές αλλά και ο συνολικός χρόνος  παραμονής στο νοσοκομείο, υπό παρακολούθηση και αγωγή.

Πότε χειρουργείται η χολολιθίαση

Η αφαίρεση της χολής λαπαροσκοπικά, συνίσταται στις εξής περιπτώσεις:

  • Χολολιθίαση που προκαλεί συμπτώματα
  • Αναγνώριση στο υπερηχογράφημα πολύ μικρών λίθων στη χοληδόχο κύστη
  • Χολολιθίαση χωρίς συμπτώματα, σε ασθενείς με διαβήτη ή καρδιολογικά προβλήματα
  • Οξεία χολοκυστίτιδα
  • Χολολιθίαση που έχει προκαλέσει αποφρακτικό ίκτερο ή παγκρεατίτιδα
  • Πολύποδες της χοληδόχου κύστεως, που αυξάνουν σε μέγεθος ή δημιουργούν διαγνωστικά προβλήματα

Λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή

Λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομήΗ χειρουργική αφαίρεση της χοληδόχου κύστης (χολοκυστεκτομή) γίνεται πλέον εδώ και πολλά χρόνια μέσω λαπαροσκόπησης (λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή), σαν μέθοδος  επιλογής, τόσο για την λιθίαση της χοληδόχου κύστεως όσο και για τις επιπλοκές της, όπως χολοκυστίτιδα, εμπύημα κ.α. αλλά και για τους πολύποδες.

Η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία, ενώ είναι απαραίτητος ο προεγχειρητικός έλεγχος. Η  λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή, συνήθως, ολοκληρώνεται σε διάστημα μικρότερο της μιας ώρας.

Ο  ασθενής σηκώνεται από το κρεβάτι την ίδια ημέρα και τρώει ελαφρά το ίδιο απόγευμα, ενώ  υπάρχει ελάχιστος μετεγχειρητικός πόνος. Την επομένη δίνεται εξιτήριο. Μπορεί να επανέλθει στις περισσότερες από τις καθημερινές του δραστηριότητες, σε 1 βδομάδα.

Όσον αφορά την διατροφή, δεν υπάρχει καμία ειδική οδηγία. Απλώς τις πρώτες 2 εβδομάδες μικρά και συχνά γεύματα και αποφυγή υπερβολικά λιπαρών και πικάντικων τροφών. Στην συνέχεια η δίαιτα είναι ελεύθερη.

Πλεονεκτήματα λαπαροσκοπικής αφαίρεσης της χολής

  • Πολύ μικρότερο χειρουργικό τραύμα και συνεπώς μικρότερη πιθανότητα επιπλοκών
  • Σημαντική μείωση του μετεγχειρητικού πόνου και πιο γρήγορη κινητοποίηση του ασθενούς
  • Ταχύτερη ανάρρωση και έξοδος από την κλινική
  • Ταχεία επάνοδος στις φυσιολογικές δραστηριότητες και στην εργασία
  • Καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα λόγω μικρότερων τομών

Είναι ασφαλής η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή;

Πολυάριθμες ιατρικές έρευνες δείχνουν ότι οι επιπλοκές από την λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή όταν, βέβαια, αυτή γίνεται από ένα σωστά εκπαιδευμένο και έμπειρο χειρουργό, είναι πολύ μικρότερες σε σχέση με τον αριθμό των επιπλοκών από μία επέμβαση χολοκυστεκτομής με την κλασσική μέθοδο.

Να γίνει σαφές επίσης, ότι μετά από μία μικρή περίοδο προσαρμογής, που μπορεί να είναι από 2 – 4 εβδομάδες, η αφαίρεση της χοληδόχου κύστεως δεν προκαλεί καμιά διαταραχή της πέψης στους περισσότερους ασθενείς.

Όσον αφορά στον σχηματισμό λίθων κατά την εγκυμοσύνη, οι οποίοι προκαλούν έντονα συμπτώματα, τότε είναι στην κρίση του χειρουργού, εάν θα προβεί η ασθενής σε χολοκυστεκτομή πριν ή μετά τον τοκετό.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη χολολιθίαση, τη λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή και την ανάρρωση μετά από λαπαροσκόπηση χολής, επικοινωνήστε σήμερα με τον Γενικό Χειρουργό, Θεόδωρο Μηλιωρίδη.