Αίμα στα κόπρανα: αιτίες και πότε χρειάζεται έλεγχος

Θεόδωρος Μηλιωρίδης · Γενικός Χειρουργός

Τι μπορεί να σημαίνει το αίμα στα κόπρανα;

Το αίμα μπορεί να φαίνεται στο χαρτί, πάνω στα κόπρανα ή μέσα στη λεκάνη. Μπορεί επίσης να είναι ανακατεμένο με τα κόπρανα ή να τα κάνει πολύ σκούρα. Ο τρόπος που εμφανίζεται βοηθά τον γιατρό να κατευθύνει τον έλεγχο, αλλά δεν αρκεί για να βρεθεί η αιτία.

Οι αιμορροΐδες και η ραγάδα είναι συχνές αιτίες. Χρειάζεται όμως να εξετάζονται και άλλα ενδεχόμενα, ιδιαίτερα όταν η αιμορραγία επαναλαμβάνεται ή συνοδεύεται από αλλαγές στις κενώσεις.

Ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες;

Οι αιμορροΐδες συχνά προκαλούν ζωηρό κόκκινο αίμα χωρίς έντονο πόνο. Η ραγάδα πρωκτού συνήθως προκαλεί μικρή αιμορραγία μαζί με οξύ πόνο στην κένωση, ιδίως μετά από σκληρά κόπρανα.

Αίμα μπορεί να εμφανιστεί και σε φλεγμονή ή λοίμωξη του εντέρου, σε εκκολπώματα, πολύποδες ή κακοήθη νεοπλασία του παχέος εντέρου. Η παρουσία αιμορροΐδων δεν αποκλείει αυτές τις αιτίες. Γι’ αυτό μια νέα αιμορραγία δεν είναι σωστό να αποδίδεται αυτόματα σε παλιότερη διάγνωση.

Τι δείχνει το χρώμα;

Το ζωηρό κόκκινο αίμα συχνά προέρχεται από το κατώτερο τμήμα του εντέρου ή τον πρωκτό. Το πιο σκούρο αίμα και τα μαύρα, κολλώδη κόπρανα μπορεί να σχετίζονται με αιμορραγία ψηλότερα στο πεπτικό. Το χρώμα δίνει μια ένδειξη, όχι βέβαιη διάγνωση.

Ο σίδηρος, ορισμένα φάρμακα και τροφές μπορούν επίσης να αλλάξουν το χρώμα των κοπράνων. Αν υπάρχει αμφιβολία, ιδιαίτερα μαζί με αδυναμία ή ζάλη, χρειάζεται ιατρική εκτίμηση.

Πότε χρειάζεται άμεση βοήθεια;

Μεγάλη ή συνεχιζόμενη αιμορραγία, θρόμβοι στη λεκάνη, τάση λιποθυμίας, δύσπνοια ή έντονη αδυναμία απαιτούν επείγουσα νοσοκομειακή εκτίμηση. Άμεσο έλεγχο χρειάζονται επίσης τα μαύρα κόπρανα όταν υπάρχει υποψία αιμορραγίας, καθώς και η αιμορραγία με έντονο κοιλιακό πόνο ή σοβαρή επιδείνωση.

Επαναλαμβανόμενο αίμα, αλλαγή στη συχνότητα ή στη μορφή των κενώσεων, ανεξήγητη απώλεια βάρους ή αναιμία χρειάζονται έγκαιρη διερεύνηση, ακόμη κι αν η ποσότητα αίματος είναι μικρή.

Πώς γίνεται ο έλεγχος;

Ο γιατρός ρωτά πότε άρχισε η αιμορραγία, αν υπάρχει πόνος και αν έχουν αλλάξει οι κενώσεις. Σημασία έχουν επίσης η λήψη αντιπηκτικών, το οικογενειακό ιστορικό και προηγούμενες εξετάσεις του εντέρου.

Η εξέταση της περιοχής και, όταν χρειάζεται, η πρωκτοσκόπηση μπορεί να δείξουν αιμορροΐδες ή ραγάδα. Ανάλογα με τα ευρήματα, ζητούνται εξετάσεις αίματος ή κολονοσκόπηση. Η κολονοσκόπηση έχει ιδιαίτερη σημασία όταν δεν βρίσκεται σαφής αιτία στον πρωκτό, υπάρχουν άλλα ανησυχητικά συμπτώματα ή το αίμα επιμένει μετά τη θεραπεία.

Πώς αντιμετωπίζεται;

Η θεραπεία ακολουθεί τη διάγνωση. Στις αιμορροΐδες και στη ραγάδα, η ρύθμιση των κενώσεων και η κατάλληλη αγωγή είναι συχνά το πρώτο βήμα. Αν χρειαστεί επέμβαση, επιλέγεται η τεχνική που ταιριάζει στη συγκεκριμένη πάθηση.

Η λήψη αντιπηκτικών δεν καταργεί την ανάγκη ελέγχου για την πηγή του αίματος. Τυχόν αλλαγή της αγωγής γίνεται μόνο με ιατρική οδηγία.

Συχνές ερωτήσεις

Χρειάζεται εξέταση αν το αίμα εμφανίστηκε μόνο μία φορά;

Η ανάγκη και η ταχύτητα του ελέγχου εξαρτώνται από την ποσότητα, τα συνοδά συμπτώματα και το ιστορικό. Η επανάληψη της αιμορραγίας χρειάζεται οπωσδήποτε αξιολόγηση.

Η απουσία πόνου σημαίνει ότι δεν υπάρχει σοβαρό πρόβλημα;

Όχι. Αρκετές αιτίες αιμορραγίας δεν προκαλούν πόνο, επομένως αυτό από μόνο του δεν αρκεί για καθησυχασμό.

Οι πληροφορίες είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική εξέταση και τις οδηγίες του θεράποντος γιατρού.